Bugün - 25 Eylül 2018 Salı
Foto Galeri
Video Galeri
Firma Rehberi
Künye
Reklamlar
Üye İşlem
 Bize Ulaşın
www.musikidergisi.com Logo
-
İstanbul 28°C
Yazar Detayları

Recep Uslu

Recep Uslu - Müzikolojide ihtilallerin yeri veya yersizliği…

Müzikolojide ihtilallerin yeri veya yersizliği…
Yazı Tarihi: 22 Temmuz 2016 Cuma

Ülkemizin birkaç gün önce yaşadığı kaos fırtınasının sonucunda kaos oluşmadı. Bu konuda demokrasiye duyarlı, millet iradesine saygılı, ulusal çıkarları gözeten halkımıza hakikaten teşekkür edilmelidir, kıymet bilen halk taltif edilmelidir.

Kıymet bilmenin önemi üzerine geçenlerde yayınlanan yazımı hatırlatayım. Yazımda daha çok müzikoloji açısından ele aldığım “kıymet bilme”, elbette sadece müzikoloji için çalışanları değil, ülke çıkarları için çalışan kişileri de kapsamakta, ülke çıkarları için çalışan kişilerin kıymeti bilinmeli, “iyi” takdir edilmelidir. Ben siyaset uzmanı değilim ama bu şimdiye kadar görülmemiş bir şekilde oluşan “halkın demokrasiye sahip çıkma hareketi” ülkemiz için hayırlı olmuştur, hayırlı olacaktır, hayırlı olmasını temenni ediyorum.

Bugüne kadar pek çok ihtilal olmuştur. İhtilaller içinde, karşısında veya yanında müzikolojiyi ihlal etmiştir.

Başlığa bakıp ne alaka “müzikoloji ve ihtilaller” diyebilirsiniz. Ama önce bir konuyu okuyun sonra deyin. Müzikolojinin, müziğin bulunduğu her türlü şeyi/malzemeyi inceleyen bilim dalı olduğunu biliyoruz çünkü.

Yakınlarda yayınlanan Onur G. Ayas’ın kitabının Cumhuriyet, siyaset, yasak ve müzik politikası üzerine kurulu olduğunu, bir rejim değişiminde meydana gelenler üzerine sosyoloji-müzikoloji olmak üzere disiplinlerarası müzikoloji alanında yapılmış bir değerlendirme olduğunu unutmadık. Kitap bu yıl, 2016’da yayınlanmıştı. Fakat ben bu konuyu yıllar önce Müzikoloji ve Kaynakları (2006) kitabımda başlık yapmıştım. Müzikoloji ve Politika, siyaset ilişkisine dikkat çekmiştim. Kitabın temelinin aslında 2002’de oluştuğunu, yayına verildiğini, dört yıl sonra mücadelelerle basıldığını söylersem, müzikoloji için bu konu başlığını ilk defa 2002’de tespit ettiğim kolaylıkla anlaşılır.

Peki sonra ne oldu. Ben müzik sosyoloğu değilim. Bu konu da bir kitap yazmayı da düşünmüyorum. Ama uğraştığım müzikoloji metodolojisi gereği başlıklar tespit etmek, başlıkları çalışılacak konu tespitleri gibi ortaya dökmek, metodolojinin gereğine işaret etmektedir. Nitekim bu konu, bir başlık olarak olmasa da daha önce de başkaları tarafından değinilmiş hatta belirtilmiş bir konu olabilir; ama benden önce hiç kimse “müzikolojinin ve müzikoloğun ilgilendiği/ilgilenmesi gerektiği kaynaklar çalışmasında bir konu başlığı” yapmamış, ben rastlamadım.

Cumhuriyet’in başlangıcında müzik politikası ile ilgili bugüne kadar onlarca makale ve kitap çalışması oldu. Hala devam edeceğini sanıyorum. Bu konuda genel kanaat Atatürk Batı’ya “biz de modern ülke olmayı amaçlıyoruz” mesajı vermek istedi, mesajı verdi, uygulamalara başladı. Sonrası ve sonuçları, yine ilgili kitaplarda ele alındı. Ama 1960 ihtilalinin müzikoloji sonuçları ele alınmadı. Özetle müziğin Atatürk dönemi politikasına dönülmesi sağlandı mı? Bu ihtilalin müzikle ilgili tespitleri ve çalışmaları yapıldı mı? 60 ihtilalinin ülke müzik kültürüne getirisi ve götürüsü açısından sonuçları ne oldu? Türk müziği sanatına getirisi ve götürüsü açısından neler oldu?

Bu günlerde hazırladığım bir kitapta şu tespitlerde bulundum. Ülkemiz 1934’te müzik politikasının, açıkça değilse bile, belirlediği iki ana hedef vardı: 1- Halk müziğinden modern ve çağdaş bir tür oluşturmalıyız. 2- Modern Türkiye’nin müziği Batı müziği olmalıdır. 1934-2000 yılları arasında yazılan birçok makale ve kitap bu konuyu ve tespitleri anlatmaktadır. 2000 yıllarında hem Batı müziği teorisyenleri, hem de Türk müziği teorisyenlerinin son kanaatleri 1-“Halk müziğinden Batının da dinleyeceği yeni bir tür yaratmak mümkün değildir”. 2-“Modernlik ya da Çağdaşlık sadece Batı müziğine sarılmakla olmuyor” şeklinde özetlenebilir.

Müzikoloji açısından dünya üzerinde ihtilallerin, müzik ticaretine ve müzik kültürüne getirip götürdükleri açısından incelenmesi gereken bir konudur. Müzik ticareti ve ihtilaller. Mesela kesinlikle muhalif müzik, eşkıya müzikleri, devrim müzikleri, ihtilal müziklerinde bir artış olmuştur diyebilir miyiz? İhtilal ortamında, müziğin hem üretiminde hem satışında çok iyi sonuçlar alınmış mıdır? Böyle bir yaklaşım üretim-satış açısı olurdu. İhtilal ortamı ve süreci, mevcut müzik üretiminde sanatı nasıl etkilemiştir? ihtilal ortamı, sanatın gelişmesi açısından olumlu sonuçlar vermiş midir? Bu yaklaşım ise müzik-sanat-ihtilal açısından bir yaklaşım olurdu.

1960 yılı için dikkat çekeceğim birkaç sonuç var: Bu yıl Yunanistan’da yapılan askeri oluşum, Yunan halk müziğini ve rembetikayı yasaklar, sebep “Rembetika, Osmanlı müziğidir”. Yıllar sonra Risto Pennan-Pekkanen aynı başlıkta bir yazı yazar: “Rembetika Osmanlı popüler müziği”dir. Ama Rembetika, durdurulamamıştır.

1960 yılında, “müzikoloji”nin değil etnomüzikolojinin yaygın olduğu “Kuzey Amerika müzikolojisi” bir yanlışa sürüklenmiştir. Veya bir yanlışla karşı karşıya kalmışlardır. 1960 yılında Kuzey Amerika yerlilerinin müziği yasaklanmıştır. Batı müziğine sahip çıkan bazı müzik politikası danışmanı olan kişiler tarafından desteklenen bu uygulama yüzünden Müzikoloji yara almıştır. Tıpkı Avrupa’da “müzikoloji, Batı müziğini inceler” diyenlerin destekledikleri Etnomüzikoloji gibi. Her ikisinin de sonuçları “müzikoloji” açısından iyi sonuçlanmamıştır.

1960 yılı, okuduklarımdan hafızamda yanlış kalmadıysa, Çin’de de yerel müziğin yasaklandığı bir yıl olmuş.

İhtilallerin müziğe faydası olmuş olabilir mi?

Müzikoloji ve ihtilaller konusu bir hayli eskiye götürülebilir, taa Sümerlere kadar. Mesela üç telli uddan, dört telli uda geçiş bir “ihtilal” sonucu olmuş olabilir mi? Evet, ama herhalde bu bir “müzik ihtilali” olabilir, “siyasi ihtilal” değildir.

İhtilal ortamı ve sürecinde “çağdaş müzikoloji”nin ilgileneceği malzemeler olacaktır, fakat bir sonuçtan eminiz: ihtilaller müzikolojiye bir şey kazandırmazlar. Müzik bilimine hiç bir katkıları olmaz. İhtilal süreci kesinlikle müzikolojiyi geriletir. Tarihte olan budur, olacaklar da budur diye düşünüyorum.

Şu kabaca bakışını gerçekleştirdiğimiz birkaç anektot, müzikoloji açısından ihtilallerin olumlu sonuç vermediğini göstermektedir.

Tarihi müzikolojinin iki alt dalı olarak gördüğüm Müzikoloji Tarihi ve Müzik Tarihi alanında müzikologlar bu konulara eğilseler, bir tek gerçekle karşılaşacaklar. Yani sonuçta görülecek tek gerçek: hiçbir müzikolog ihtilalleri desteklememelidir.

 

Recep USLU

 

 
İletişim E-Posta: - Telefon:
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu yazıya hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer Yazıları

Müzikoloji ve zevk-i selim…
Müzikoloji, Lazkiye ve Mehmet Ladiki…
Müzikolojide Bir Problem: “Kantemiroğlu 'Edvar'ını ne zaman yazdı? XVI ve XVII. Yüzyıllarda 'Edvar' var mı?..“
Müzikoloji ve Gürültü Teröristleri...
Müzikolojide Yusuf Kırşehri’nin Önemi: Yeni Sistemci Anadolu Edvarları Ekolünün Kurucusu…
Müzikolog Rauf Yekta küstü mü? "Rauf Yekta’nın Musiki Antikaları" üzerine...
Müzikolojide Dualistlikten Deistliğe
Müzikoloji ve yeni Türkiye...
Müzikoloji, Müzikterapi ve Rahmi Oruç Güvenç…
Müzikolojide Rol Model -1-
Müzikoloji ve Neva Kâr’ın yıldönümü…
Yeni bir yayın: Müzikoloji ve “Evliya Çelebi’de Çalgılar“ …
Müzikolojinin veya İTÜ TMDK’nın 43.YIL kutlaması…
Müzikolojide veya müzikte yansıma felsefesi…
Müzikoloji ve Bölüm Başkanı Stratejisi...
Müzikolojide ve Müzikte Sürrealizm
Müzikte Mimesis Felsefesi veya bir aldatmaca..
Bestekar Musli, Kuruyemiş Ansiklopedisi ve Müzikoloji …
Müzikte "katarsis"...
Müzikoloji, Âmili ve Keşkül-i Müzikolog...
Müzıkolojı ve Cenaze Marşı ya da Segah Tekbir...
Müzikoloji ve Makasıdül-Elhan’ın kaç versiyonu vardır?
Müzikoloji, Edvar, Duvar, Yıldönümü...
Müzikoloji ve Edvarların Bir Yenisi: 1767 Yılı Hekimbaşı Edvarı …
Müzikoloji, Nuri Özcan Ve Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Ödülleri: 2017
Müzikolojide Çalışmalar: Türk Müziğinde Eğitim Çalıştayı…
Müzikoloji, keman eğitiminde yeni bir kitap…
Muzikolojide yeni bir terim önerisi: Eurogenetic
Müzikoloji : Bu eserin sahibi Nane’dir Nane! Muhayyer ağır çember “Vakt-i subh oldu“…
Müzikoloji ve Itri Haftası dolayısıyla yeni şeyler söylemek…
Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Ödülleri: 2016
Müzikoloji ve Itri’nin yılbaşı şarkıları…
Müzikoloji, panel ve ödüllendirme, Itri …
Müzikoloji "eleştiri ve çuvaldız", "dedikodu ve çeki düzen"…
Müzikoloji, Ömer Hayyam, bilgi ve anlayış…
Müzikoloji ve 2016 Taşköprülüzade Sempozyumu
Müzikoloji ve koku tarihi veya Itri’nin babası ne iş yapardı?..
Müzikoloji, Astroloji ve Itrî …
Müzikoloji sanatın korunmasını zorunlu görür…
Müzikoloji ve küreselleşen keşif ilişkisi…
Bibliyografyasız müzikoloji olur mu?..
Türk müziği tarihinde ihtilalin öldürdüğü bestekar kimdi?
Itri'nin yaşadığı ihtilaller …
Müzikolojide ihtilallerin yeri veya yersizliği…
Müzikoloji, Bilimsel Müzikoloji, Müzikoloji Bölümleri, İdeal Müzikoloji, Müzikolog Terimleri…
Müzikoloji ve sanata verilen değer: Fehm-i muhsin
Müzikolojide Urmevi’nin Yeri ve Müzik Eğitiminde Kadim Altı-Parmak Metodu… Recep Uslu
Urumiyeli Safiyyüddin ile “Devirler“ üzerine müzikoloji sohbeti...
Müzikolog Nobel ödüllü Urmiyeli Safiyyüddin ve “Hayali Meşk Hikayesi -2”
Müzikolojide iki ucu xxxlu değnek…
Müzikoloji, icra değişiklikleri – 2
Müzikoloji ve icra değişiklikleri, problemleri…
Müzikolojiye takviminizde yer ayırın: Bilgi-şölenleri/ sempozyumlar ve kongreler…
Müzikoloji ve Meragi’nin besteleri…
Müzikolojide Perde Transkripsiyonları ve Meragi’nin yeni bir eseri: Muhtasar Der İlm-İ Musiki...
Itri’nin keşfedilen yeni bir eseri mi? Evet, yeni bir şiiri…
Müzikoloji ve tercümelerin katkısı…
Türk Müziğinin “Bütünlüğü”ne evet - Itri Adına Ödül Organizasyonu…
Müzikoloji ve akademik çalışmaları teşvik…
Yeni yıl muamması: Itri muammasını çözen var mı?
Gencebay’a verilen ödül ve müzikolojide türler konusu…
Sanatçı, müzikolog, metodoloji ve yazı hakemliği…
Müzikoloji Atölyesi ve Sonuçları -1-
Muzikoloji ve Din...
Müzikoloji: Yanlışların karşısında durma cesareti...
Olmadı Kâmil Hoca: Müzik, eleştiri ve doğruluk...
Medeniyet sanat ve müzik...
Bir bestenin notası: Ahmed Hatiboğlu
İki kitap tanıtımı: Itri ve Makedonya’da Piyano, Prof.Dr. Aida İslam ve Balkan Türk Müziği
Panayot Abacı ve Türkiye’de müzikoloji kolay mı?..
Müzikolojiden Uluslararası Konservatuvara Makam Teorisi...
Müzikolojide birleşelim -3-
Müzik terapi ile başbaşa...
Müzikolojide birleşelim -2-
Bir “Müzik Bibliyografyası“nın başına gelenler...
Müzikolojide birleşelim...
1. Gazi Türk Müziği Günleri, Sazendeler Yarışması ve Müzikle tedavi olur mu?..
Türk Müziği Yarışması ve Uluslararası Sanat Müziği Kaynakları…
Gazi Üniversitesi’nde Kutlu Doğum Haftası ve Üniversiteler...
Ruhi Ayangil'in mektubu müzikolojinin feryadıdır...
Yüz yıldır aranan Meragi’nin Müzikler Hazinesi (Kenz-ül Elhan) adlı eseri bulundu mu?..
Müzikolojide Yeni Bir Metot: Bibliyometri Analizi
Müzikolojinin nedir şu edebiyat biliminden çektikleri...
Bugünlerin müzikolojik faaliyetleri...
Tarihi gerçekleri yazmak...
Müzikoloji ve sosyal psikoloji...
Diğer Yazarlar

Nida Tüfekçi’nin Öğrencisi Olmak!..
Müzisyen çeşitleri…
Koro sendromu…
Arif Sağ 2018 Röportajından seçmeler…
Geleneksel Türk müziği tarihine ışık tutacak bu yazı ne zaman yazılmış?..
Müzikoloji ve zevk-i selim…
Esin Atıl’ın Levni ve Surname" kitabında çalgı adlandırma yanlışları (2)…"
Günün Sözü
Şehri imar ederken nesli ihya etmeyi ihmal ederseniz, ihmal ettiğiniz nesil imar ettiğiniz şehri tahrip eder...
(Turgut Cansever)

Yazarlar 
Röportajlar
Frankfurt Musicmesse'de Hohner ve Stephan Wieland ile röportaj…
Frankfurt Müzik Fuarı'nda fabrikası Almanya Trossingen'de bulunan Hohner akordion ve ağız mızıkası  firmasının satış müdürü Stephan Wie...
»
»
»
Tarihte Bugün
Arşiv Arama
Facebook
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklamlar
Künyemiz
Facebook
Twitter
Bize Ulaşın
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
0,34ms