Bugün - 26 Nisan 2018 Perşembe
Foto Galeri
Video Galeri
Firma Rehberi
Künye
Reklamlar
Üye İşlem
 Bize Ulaşın
www.musikidergisi.com Logo
-
İstanbul 28°C
Haber Detayları

Kültür Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü'nde 29 yıl: Mehmet Özel...

Kültür Bakanlığı, Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü'nün ilk müdürü Mehmet Özel Alzeimer rahatsızlığına bağlı gelişen rahatsızlıklar sonucu 30 Ocak 2017 günü Ankara'da 85 yaşında aramızdan ayrıldı. Mehmet Özel 31 Ocak günü saat 10.30'da Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü'nde yapılacak törenin ardından Kocatepe Camii'nde kılınacak öğle namazına müteakip kılınacak cenaze namazının ardından Karşıyaka Mezarlığı'nda defnedilecek.

ANMA Haberi - 31 Ocak 2017 Salı - 00:46
Kültür Bakanlığı, Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü'nün ilk müdürü Mehmet Özel Alzeimer rahatsızlığına bağlı gelişen rahatsızlıklar sonucu 30 Ocak 2017 günü Ankara'da 85 yaşında aramızdan ayrıldı. Mehmet Özel 31 Ocak günü saat 10.30'da Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü'nde yapılacak törenin ardından Kocatepe Camii'nde kılınacak öğle namazına müteakip kılınacak cenaze namazının ardından Karşıyaka Mezarlığı'nda defnedilecek.
Resmi küçültmek için üzerini tıklayın...

28 bakan, 6 cumhurbaşkanıyla çalıştı. Anıtkabir Müzesi ve Ankara Resim Heykel Müzesi ile devlet galerilerinin yeniden faaliyete açılmasının mimarıydı. Anadolu insanının modern yüzünden hiç ödün vermese de, içindeki köy insanı ruhunun güzelliğini çok az insan bilirdi. O, bu yüzünü yakınında hissettiği çok az insana göstermişti. 

İçindeki çocuk ve Anadolu köylüsü ruhunu hemen tüm hükümet yöneticileri görebilmişti ki 29 yıl boyunca görevini sürdürdü. Şimdiye bakınca Mehmet Özel o 29 yıla bugün genel müdürlüğüyle ilgli varolan herşeyi sığdırmıştı. 

Yaş haddi nedeniyle görevden ayrılışına dek O'na bütün Türkiye Cumhurbaşkanları/Başbakanları değer verdi. Fikirlerini uyguladı, uygulamasına yollar açıldı.

Görev  yılları zor yıllardı. Darbeler ve sık sık değişen hükümetler.

Her hükümet değiştiğinde gelen Kültür Bakanı O'nu hemen görevden almaya çalışır, O'da istifa yazısını yazar, her ne olursa olur, yine görevinde kalırdı.

Mehmet Özel (d.1932) Kültür Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü görevini o çalkantılı hükümet/devlet idaresi yıllarında29 yıl (1972-2001) sürdürebildi ve sadece  Türkiye’de değil, dünyada ulaşılması güç bir rekora imza attı.

Mehmet Özel Kültür Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü dendiğinde akla gelen ilk isim. Devlet  senfoni orkestralarından devlet korolarına, devlet resim galerilerine değin hemen tüm devlet sanat kurumlarının ve Çanakkale başta olmak üzere ziyaret edilebilir Şehitliklerimizin kurucusu…

28 bakan ve 6 cumhurbaşkanıyla çalıştı…

“…1974′te, Gürer Aykal, İngiltere’de şefliği bitirmiş geldi. Şeflik yazısını gönderdim. Fakat hükümet düştü. Bakanlığa Nermin Neftçi hanım geldi. Gürer’i de götürdüm, onayını imzalattım. Gece Bakan telefon etti, ‘‘Bana hata yaptırdın. Gürer Aykal şeflik yapamazmış’’ dedi. Bir grup sanatçı gitmiş, konuşmuş…”

Mehmet Özel, 29 yıl boyunca Kültür Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü görevini yürüterek, ‘‘Türkiye bürokrasi tarihi’’nde kırılması güç bir rekora imza attı.

Aynı zamanda ‘‘Köy Enstitüsü mezunlarının devlet hizmetindeki son temsilcisi’’ olan Özel, 7 Mayıs 2001’de emekliye ayrıldı. Geriye 28 bakan, 6 cumhurbaşkanıyla birlikte kültür ve sanat alanında yapılan görünür ve görünmez yığınla işler, yüzlerce şehitlik anıtı, Cumhuriyet’in fotoğraflarla belgelenmesi anlamına gelen 20 kadar büyük boyutlu kitap kaldı.

‘‘Her devrin adamı’’ dedikodusuna şöyle cevap veriyordu:

- Tabii önce biraz sıkıntı çektim. ‘‘Her devrin adamı’’ dediklerini ben de duydum. Ama ben köy enstitüsü mezunuyum, köyden geldim. Dedim ki, ‘‘Beni görevden alsalar, öğretmen yaparlar. Devlet ne verdi? Genel müdürlük. Kim verdi? Cumhuriyet. Cumhuriyeti kim kurdu? Atatürk. O zaman benim görevim Atatürk’e, Cumhuriyet’e, çağdaş sanata hizmet etmektir.’’

Pusulanızı böyle belirlemeniz görevde kalabilmek için yeterli oldu mu?

- Evet. ‘‘Falan kişi sizin yerine gelecek’’ sözlerini çok duydum. Ama hiç dert edinmedim. Mesela bazı bakanların hoşuna gitmeyen konular oldu; fakat ben onu ısrarla imzaya getirdim. Yapmak istediğimi sonunda mutlaka yaptılar, sonra kendileri de kamuoyundan aferin alınca ‘‘Demek ki Mehmet Özel’in yaptığı işler güzel işlermiş’’ dediler.

Genel Müdürlükte ilk icraatınız neydi?

- Güzel Sanatlar Genel Müdürü olarak ilk görevim yeni sanat kurumları açmaktı. 1971 sonunda genel müdür olduğumda bir tek Cumhurbaşkanı Senfoni Orkestrası vardı; bir de Güzel Sanatlar Akademisi. Konserde, ‘‘Yeni Genel müdürümüz’’ diyerek beni İsmet İnönü’ye takdim ettiler. İsmet Paşa kalktı, ‘‘Delikanlı, yalnız Ankara senfoni izlemesin. İstanbul’da senfoni açmanın zamanı gelmedi mi?’’ dedi. ‘‘Paşam yeni göreve geldim. En büyük amacım da İstanbul’da senfoni açmak’’ dedim.

Hemen ulaşabildiniz mi bu hedefinize?

- Başbakanlığa, İsmail Arar’a gittim. ‘‘Paşa’nın böyle emri var’’ dedim. İstanbul Senfoni Orkestrası’nın açılması için onayını yazdı. Kısa sürede orkestra açıldı ve İsmet Paşa’dan ‘‘Aferin’’ aldım. Bugün Türkiye’nin 5-6 senfoni orkestrası var.

-Kültür Bakanlığı dört defa kapandı, yeniden açıldı. Genel Müdürlüğüm devam etti. Fakat kağıt başlıkları değişti. Mesela Devlet Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı, tekrar Kültür Bakanlığı gibi…

 Bağlanmadığınız bir Orman Bakanlığı kalmış!

- Bir ara Orman Bakanlığı’na bağlanacağı dedikoduları da çıktı. Bereket gerçekleşmedi. Kültür Bakanlığı adına kitaplar yayımlamaya o zaman başladım. 10 bin kadar resim kullandım, 20 kitap hazırladım. Hiçbir kitabın altına Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü yazmadım. Gelen bakanlar da çok değerli insanlardı ve kültür yerinde kaldı.

Öğrencilik yıllarına dönersek; Anıtkabir’in yapımında çalışmışsınız.

- 1951′de Anıtkabir inşatı yapılırken resim bölümü öğrencisiydim. Birileri okula geldi, ‘‘Anıtkabir’de süslemeler yapıştırılacak, eli yatkın sanat öğrencileri lazım’’ dedi. 8-10 öğrenci koşa koşa gittik Anıtkabir’e. İskeleye yatıp öyle yapıştırıyorduk mozayikleri tavana. Kilim desenlerini, Türk motiflerini yapıştırıp aşağı iniyor, orada da yere yatıp öyle bakıyorduk tavana. Beni çok beğendiler 175 kuruş yevmiye verdiler, sonra 250 kuruşa çıkardılar. Öbür arkadaşlar katlanamadı bu çalışmaya. Toplam 7.5 ay çalıştım. Zühtü Müridoğlu da merdivenlerdeki rölyefleri yapıyordu. Ona yardım ettim. ‘‘İyi bir delikanlısın. İnşallah genel müdür olursun’’ dedi.

Genel Müdür olduktan sonra görüştünüz mü?

-Gel zaman, git zaman genel müdür oldum. Güzel Sanatlar Akademisi bana bağlandı. Zühdü Bey’le 5-6 sene birlikte çalışma imkanı bulduk.

Cumhurbaşkanlarıyla ilgili anılarınızdan söz edebilir misiniz?

- Altı cumhurbaşkanıyla çalıştım. İlk defa rahmetli Cevdet Sunay ile tanıştım. Cumhuriyetin 50. yıl kutlama programlarını çok beğenmişti. Takdirname verdi. Arkasından Fahri Korutürk. Eşi Emel Korutürk, çok iyi yetişmiş bir ressamdı. Bana dedi ki, ‘‘Mehmet Bey, teşvik edelim, bankalar, zenginler özel galeriler açsınlar.’’ Özel galeri nedir bilmiyordum o zamana kadar.

Devlet Resim Heykel Müzesi’ni o dönemde mi açtınız?

- Türk Ocağı Binası'nın yakılıp yıkılmış halini gördüm ve Devlet Resim Heykel Müzesi yapılması için rapor sundum kendilerine. Fahri Korutürk, ‘‘Ben ayrılmadan  bunun yetişmesi lazım’’ dedi. Anıtlar Kurulu’ndan karar çıkartmaya çalıştım. Mimarı Hikmet Koyunoğlu’nu öldü sanıyordum. Birisi sağ olduğunu söyledi. İstanbul’a gittim, evini buldum. Profesör olan kızı çıktı. Babam fotoğraf tab ediyor dedi. 96 yaşındaki Hikmet Koyunoğlu, az sonra elinde fotoğraf sallayarak geldi. ‘‘Yav sen yaman bir adamsın. Buraya ilk defa Hamdullah Suphi Bey geldi, Hikmet abi bu binayı yaptıracağım dedi yaptıramadı’’ dedi. Ankara’ya götürmek istediğimizi söyledim. ‘‘Giderim ama şartım var; lüks bir arabayla giderim. Her saat başı mutlaka durup küçük çişimi yaparım’’ dedi. Kabul ettim. Opera’nın bir arabasıyla 12 saatte Ankara’ya getirdim. Fahri Paşa, 2 Nisan’da müzenin açılışını yaptı; 6 Nisan’da Cumhurbaşkanlığından ayrıldı.Veda gecesinde ‘‘Kendimi okuldan kaçmış çocuk gibi hissediyorum’’ demiştiniz.

Emekliliğe alışabildiniz mi?

-46 yıl önce 23 yaşındayken lise müdürü olmuştum. O gün bugündür hergün 07.30′da evden çıkar, akşam 20.00′de eve dönerim. 7 Mayıs’ta emekli oldum, 6 Mayıs’a kadar daireydim. Önce boşluğa düştüm, ‘‘Bu saatte niye dolaşıyor derler’’ diye sokağa bile çıkamadım. Artık alıştım, dışarı çıkabiliyorum.

Zaten boş sayılmazsınız. Başbakanlık Sanat danışmanlığına atandınız.

- Türkiye’nin birçok yerinde şehitlik anıtları yaptırmıştım. Başbakanlık Sanat danışmanı olarak bu konudaki çalışmalarım devam edecek. Eksik kalanları tamamlayacağım. Bir de Genelkurmay Başkanlığı’nın, Anıtkabir’in altındaki 3 bin metrekarelik boş alanın bir tür müze olarak düzenlenmesi projesinde çalışıyorum. Benim için ulvi bir görev bu.

Yerinize genel müdürlüğe gelecek kişiye tavsiyeleriniz var mı?

-Politikaya karışmadan, baştaki kişinin, bakanın siyasi görüşlerini düşünmeden, Atatürk ve Cumhuriyet ilkeleri doğrultusunda Türk kültür sanatına yardımcı olmasını tavsiye ediyorum. Sanatçılar olduğu için orada oturduğunu bilmesi, sanatçıları horgörmemesi, sanatçıları bekletmemesi lazım. Genel müdürün işinin dörtte üçü sanatçıyladır. Orası sıradan bir genel müdürlük değildir; işi sanattır, sanatçıdır.

 GÜRER AYKAL’IN ŞEFLİĞİ DEDİKODUYA KURBAN OLACAKTI

Her sanatçı kendisini dünyanın en büyük sanatçısı zanneder. Şikayetler gelirdi, bana rol vermediler; beni seyahate götürmediler gibi. Mesela 1974′te, Gürer Aykal, İngiltere’de şefliği bitirmiş geldi. Şeflik yazısını gönderdim. Fakat hükümet düştü. Neyse ki bakanlığa Nermin Neftçi hanım geldi. Gürer’i de götürdüm, ‘‘Aman şef yapalım’’ dedi, onayını imzalattım. Gece telefon etti, ‘‘Bana hata yaptırdın. Gürer Aykal şeflik yapamazmış’’ dedi. Bir grup sanatçı gitmiş, konuşmuş. ‘‘Arkadaşlar, hiç yerli şef yok, hep yabancı. Bu daha ne kadar sürecek? Deneyelim, şeflik yapamazsa zaten kendiliğinden gider’’ dedim. Ses çıkarmadılar. Bakan, ‘‘Haklıymışsın’’ dedi, Gürer Aykal böyle ortaya çıktı.

Köy Enstitüleri’nin adı aşırı sol olarak çıkmıştı. Bakan sağcıysa, birileri muhakkak ‘‘Bu adam zaten Köy Enstitüsü mezunu. Ne yapsa hayır gelmez’’ diye kötülerlerdi. Bedri Rahmi, Hikmet Onat gibi büyük sanatçıları orada tanıdım. Mesela her öğrenci 80 dünya klasiğini okumak mecburiyetindeydi. Kitaplarımızı bavullarımızda taşırdık. Birgün İnönü enstitüye ziyarete geliyor. Bir idareci, ‘‘Öğrencilerimiz aç’’ diyor. İsmet Paşa bir öğrencinin bavulunu açıyor, bakıyor ki kitap var, bir kağıt içinde de ekmek var. İdareciye dönüyor, ‘‘Bunlar bununla besleniyor’’ diyor. Zorluklarla okuduk ama genel müdürlük dönemimde bana çok faydası olmuştur. Lüks bir yerde otururken, dondurma yerken görülmedim.

Bakanlarla yurtdışı gezilere gitmedim. Görev dışında ancak sergilerde dolaşırım.Doktor, hukukçu, mülkiyeli, mühendis bakanlar geldi geçti. Bazıları beni görevden almak için peşin hükümle geldi, sonra fikrini değiştirdi. En üzüldüğüm, yüreğimi sızlatan rahmetli Bakan Cihad Baban. Kültür adamıydı, basından gelmişti. Ağır şeker hastasıydı, ayaklarının bir kısmı kesilmişti. Bir gün girdim makama. Ayakkabılarını çıkarmıştı, ızdırap içindeydi. Soğuk suyla ayaklarını ovdum, o durumda bile görevini devam ettirdi, hastaneye gitmedi. Böyle bakanlarla da çalıştım.

BENİM DÜNYAM

İlk sergimi 1969′da açtım. Semih Sancar Genelkurmay Başkanı’ydı. Öksüz subay çocuklarına yardım için sergi arıyorlardı. 60 resim sergiledim onlar satıldı. Oyak Renault arabalar yeni çıkmıştı. Sancar, ‘‘Mehmet Bey’e araba hediye edelim’’ diye emir verdi. Arabayı almadım. Sonra Vakko Galerisi’nde açtığım sergiyi görmüşler, istediler. Roma Merkez Bankası galerisinde sergi açtım. Sekiz resmim şu anda Roma’da Santa Maria Müzesi’nde. Paris’te, Budapeşte’de de sergiler açtım. Şimdi, apartmanda dokuz numarada otururuz. Çalıştığım yer binanın en alt katında. Bazen daireden direkt buraya gelirim. Zile basarım, eşim Nermin Hanım’a ‘‘Ben geldim’’ der, fırçayı alıp resme başlarım. Resimli dev kitapları da burada hazırladım. Bu ev, bu bahçe benim dünyam…(1)

___________________________________________

 (1) http://www.musikidergisi.net/?p=2341 

Fotoğraf: Mehmet Özel - Ayhan Sarı - Çeşme / İzmir

Facebook'ta Paylaş
 
Anahtar Kelimeler:Kültür, Bakanlığı, Güzel, Sanatlar, Genel, Müdürlüğünün, ilk, müdürü, Mehmet, ,
Kaynak / Editör
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu habere hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer ANMA Haberleri
İTÜ Türk Musikisi Devlet Konservatuarı 43. Yılını kutluyor…
Necdet Yaşar da uçmağa vardı… Fırat Kızıltuğ
Necdet Levent aramızdan ayrıldı...

Necdet Levent aramızdan ayrıldı...
Hisarlı Ahmet Kültür Sanat Evi Kütahya’da açılıyor…
Dr. Erdoğan Okyay Üzerine… Salih Aydoğan
Besteci Merhum Erdoğan Yıldızel ve bir anekdot…
Tanburi Necdet Yaşar aramızdan ayrıldı…
En Çok Okunanlar
En Çok Yorumlananlar
Diğer Başlıklar

İTÜ TMDK 43.yıl etkinliklerinde duayen yağmuru…
Avrupa'nın en büyük müzik fuarı “Musikmesse“ Frankfurt’ta…
Fırat Kutluk “Müzik ve Politika” 20 yıl sonra yeniden…
Konservatuar öğrencisi çalıştığı bar çıkışı öldürüldü...
Franz Liszt İstanbul'da - 1847 …
Aydın Doğan 2018 Ödüllü Arif Sağ röportajında ilginç tesbitler…
Dinar Bandosu'nun kitabı yayınlandı…
"Üzeyir Hacıbeyli" yadıma düştü bugün... Süleyman Şenel
25.İstanbul Türk Müziği Festivali; 14 konser ve bir sempozyum ile başlıyor…
Bünyamin Aksungur'dan “Altaylardan Balkanlara Türkü Kültürü“ konferansı…
Günün Sözü
İlaçlar gibi vitamin ve gıda desteklerinin de modası var…
(Ahmet Rasim Küçükusta)

Yazarlar 
Röportajlar
Fırat Kutluk “Müzik ve Politika” 20 yıl sonra yeniden…
Ayhan Sarı: Müzik ve Politika’yı 20 yıl sonra yeniden yayımlama fikri nereden çıktı? Fırat Kutluk: Açıkcası hiç aklımda yoktu. ...
»
»
»
Tarihte Bugün
Arşiv Arama
Facebook
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklamlar
Künyemiz
Facebook
Twitter
Bize Ulaşın
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
0,27ms