Bugün - 11 Aralık 2018 Salı
Foto Galeri
Video Galeri
Firma Rehberi
Künye
Reklamlar
Üye İşlem
 Bize Ulaşın
www.musikidergisi.com Logo
-
İstanbul 28°C
Yazar Detayları

İlhami Gökçen

İlhami Gökçen - TRT Müzik...

TRT Müzik...
Yazı Tarihi: 29 Ocak 2015 Perşembe

Türkiye’den iki yıl kadar ayrı bulunduktan sonra, ICTM (International Council for Traditional Music)- makam sempozyumuna katılmak için Aralık 2014’de Ankara’ya gittim. Bu arada TRT-müzik kanalını seyretme imkânım oldu. Yaptığım gözlemler herhalde herkesin bildiği şeyler olmakla beraber yine de belki bir nevi dışardan birinin görüşleri olarak ilginç bulunabilir düşüncesiyle bunları aşağıya çıkardım.
   

TRT- müzik kanalında, değişik müzik programları (san’at, halk, arabesk/populer, caz, batı müziği) birbiri arkası sıra gösterilmekte. Nasıl bir sıra izlendiği veya neyin daha sık verildiğini pek kestiremedim ama belki de halk müziği daha önde gibi göründü.
   

Aşağıda sıraladığım gözlem ve görüşlerim yalnızca biraz aşinası olduğum san’at ve halk müziği üzerinedir.
   

- İlk bakışta en göze çarpan şey, ‘çok-çalgılılık’tır. Her türden yani doğu, batı, halk ve hatta başka kültürlerden alınan çalgıların hepsi bir bir araya getirilip çalınmakta.  Bu bir nevi çalgılar harmanlanmasının hangi esasa göre yapıldığını ben çıkaramadım. Fakat asıl hayret edilecek şey bu değişik türdeki çalgıların bir arada çalınışının, çalanların  kendilerini rahatsız etmeyişidir yahut ben mi yanlış düşünmekteyim?..
   

- Görünüşe göre, bu ‘çok-çalgılılık’ Batı müziği topluluklarına özenerek yapılmaktadır. Fakat batıdaki çok-çalgılılığın altında çok-seslilik (polifoni) vardır. TRT- Müzik’teki çok-çalgılılık ne gibi bir esasa dayanmaktadır ?  Kakofoni (cacophonie) yaratmak için midir?..
   

- Bu çok-çalgılılık musikiyi bir nevi homojenleştirmekte ! Yani artık müzikte bir sekizli nasıl bölünmüşse bölünsün önemli olmamaktadır. Herhalde, doğal bilimlerden alınarak müzikte kullanılan füzyon, sentez gibi şeyler bunlar olmalıdır. Yahut, ‘dünya müziği’ denilen şey bu olmalıdır!..
   

- Bu çok-çalgılılığın etkisiyle olacak söyleyicilerin ne Türk musikisi sesleri ve ne de tampere sesle değil, ikisinin ortalaması bir sesle söylediklerini de işittiğimi sanıyorum.
   

- TRT-müzik programlarında göze çarpan diğer bir özellik de vurmalı çalgıların kalabalığı ve çok gürültülü çalınışları ile çok önde olmalarıdır. Ayrıca, bu çalgıların tınıları da tak-tak, pat-pat gibi kulağa hoş gelmeyen seslerlerden oluşmakta. Acaba deri yerine plastik, tahta gibi maddelerin kullanılışından dolayı mıdır? ..
   

- Konserler bir düğün / oyun havası içinde verilmekte ve seyirciler el çırpmaya davet edilmektedir. Bu da ritm seslerini daha da güçlendirmekte.
   

- Klarnet gözde bir çalgı bu programlarda. Özellikle, san’at, hatta halk musikisi lisanına pek yakışmayan bu çalgının cıyak cıyak sesleri beni usandırdı. Üstelik klarnet, bizim ortaçağ karekterindeki (bunu aşağılamak için söylemiyorum) diğer çalgıları bütünüyle bastırmakta. Böylece bir ses dengesizliği ortaya çıkmakta. Kontrol masası ile ses ayarlanması yapılabilirse de, bunun pek yapılmadığı görülüyor. 
   

- Pop konserlerinde olduğu gibi bol ışık oyunları, alev püskürtmeleri  kullanılmakta!..
   

- Allı pullu giyinmiş söyleyiciler el, kol, beden hareketleri ile musikiyi işitselden, görselleştirmeye götürmekte.
   

- Şef’in büyük bir orkestrayı idare ediyormuş gibi aşırı el, kol işaretleri de bu görselliği pekiştirmekte.
   

- Daha çok yeni bestelenmiş şarkılar, fanteziler icra edilmekte.
   

- Aşinası olduğum bir Yusuf Nalkesen şarkısını bir erkek söyleyici öyle eğerek bükerek söyledi ki hayrette kaldım. Daha önce de yazdığım gibi, bizim mütevazi Toronto klasik musiki korosunda böyle birisinin söylemesine izin verilmediğini anımsadım. Fakat, beni asıl hayrete düşüren şey, aralarında tanınmış sanatçıların da bulunduğu çalgıcılar topluluğundan hiçbirinin buna itiraz etmeden söyleyiciye eşlik edişi oldu!..   


Dr. İlhami Gökçen
Toronto, Kanada
ilhamigo@hotmail.com
 

 
İletişim E-Posta: - Telefon:
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz

arslan akyol()
sayın hocam İlhami Gökçen aslında Türkiyede bir kaç gazetede klasik batı müziği, caz ve pop müziği dışında klasik Türk müziği ve halk müziği ile ilgili eleştiri yapılmadığını ve eleştirmenlerinde yetişmediğini göstermiş. Kültür bakanlığına ve TRT ye bağlı nice müzik topluluğunun faaliyetleri gazetelerde maalesef yer de bulmamamaktadır. Oysaki bu tür makalelerin geniş kitlelere ulaşması bu müzik topluluklarında kendine bakıp özeleştiri yapmasıyla daha doğru ve güzel programların halka sunulmasını sağlayacaktır.
Gönderilen Tarih - 28 Eylül 2015 Pazartesi (00:37)  

Diğer Yazıları

SİPSİ [çalgısı] ve SİPSİ [sözcüğü] ÜZERİNE...
Esin Atıl’ın Levni ve Surname" kitabında çalgı adlandırma yanlışları (2)…"
Zeki Müren’in, Şekip Memduh Bey’in "Gönlümle oturdum da" şarkısını okuyuşu üzerine...
Esin Atıl’ın Levni and the Surname kitabında çalgı adlandırma yanlışlıkları…
ALİ BERKTAY’ın Çevirileri Üzerine,,,
“Güfte İncelemesi -1-“ Kitabının tanıtım ve eleştirisi... İlhami Gökçen
İstanbul Tarihi Türk Müziği Topluluğu-Mehter [CD Tanıtım ve Eleştiri]…
Şerif İçli’nin iki uşşak şarkısı üzerine...
Zekâi Dede - Sûz-i Dil Mevlevî Âyini [CD Tanıtım ve Eleştiri]
Zekâi Dede - İlâhiler CD Tanıtım ve Eleştirisi…
“Sultan Bestekârlar - Mehter“ CD Tanıtım ve Eleştirisi…
CD Tanıtım ve Eleştiri: Sentez-i Muhabbet / Mücahit Işık
Kaside-i Bürde…
Abdülkâdir-i Merâgî Besteleri - CD Tanıtım ve Eleştiri
CD Tanıtım ve Eleştirisi: “Ajamlar - Acemler -عجملَر“*
Türk Edebiyatında Aruz tutkusu ve pahası (yahut belâsı) ...
CD Tanıtım ve Eleştirisi: Tanbûrî Mustafa Çavuş
Toronto’da Türk Musikisi Konseri - Biraz da Acemî ve Yunanî
Toronto’da "Les Voix du Coeur" konseri var...
IV. Beynelhalk Muğam Festivali ardından…
İslâmda Resim ve Heykel Yasağı
ICTM Makam ve Arap Dünyasında Müzik Çalışma Grupları Ortak Sempozyumu'nun ardından...
TRT Müzik...
Diğer Yazarlar

Sedef ve sedefkârlık üzerine…
Yeni bir "Müzik Tarihi Kitabı" vesilesiyle…
Nida Tüfekçi’nin Öğrencisi Olmak!..
Müzik piyasası!..
Koro sendromu…
Fazıl Say'ın müzikte dostluk tahayyülü ve yanılgıları… Gökmen Özmenteş
Müzikte batılılaşma travması “tedavi“ edilebildi mi?..
Müzikoloji ve Abdülkadir Meragi’nin hayaletleri...
SİPSİ [çalgısı] ve SİPSİ [sözcüğü] ÜZERİNE...
Günün Sözü
Sen sanmadığın yerde, birden açıla perde...
(Yunus Emre)

Yazarlar 
Röportajlar
Etnomüzikoloji Dergisi’nin 2. sayısının yayını üzerine Fırat Kutluk ile röportaj...
Ayhan Sarı: Dergiden önce Etnomüzikoloji Derneği’nin kuruluş öyküsüyle başlayalım mı? Fırat Kutluk: Etnomüzikoloji Derneği ...
»
»
»
Tarihte Bugün
Arşiv Arama
Facebook
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklamlar
Künyemiz
Facebook
Twitter
Bize Ulaşın
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
0,42ms