Bugün - 27 Ekim 2020 Salı
Foto Galeri
Video Galeri
Firma Rehberi
Künye
Reklamlar
Üye İşlem
 Bize Ulaşın
www.musikidergisi.com Logo
-
İstanbul 27°°C
Yazar Detayları

Gökmen Özmenteş

Gökmen Özmenteş - Müzik Eleştirileri -1-

Müzik Eleştirileri -1- "Samida Doğal mı?.."
Yazı Tarihi: 19 Eylül 2020 Cumartesi

Samida acapella müzik gruplarımız arasında son dönemde icra ve videoları ile dikkat çekmeye başladığı kadar geleneksel müziklerin modern icrası noktasında da belli teorik tartışmalar için ilham verici olmaya başladı. Samida’nın kardeş grubu Gürcü kızlardan mürekkep Trio Mandili bu tartışmalarda kültürel, estetik, icra ve repertuar benzerlikleri nedeniyle kaçınılmaz olarak mukayeseler yapmamızı gerektirecek bir başka grup. Bu iki grubu dinlemediyseniz yazıyı okumadan evvel dinlemenizi öneririm.

Final cümlesini başa alarak başlamak istiyorum: Trio Mandili ne kadar doğal ve iddiasız ise Samida o kadar planlı ve iddialı. Hele o "nasıl da güzel müzik yapıyoruz, of çok güzel" imalarıyla birbirlerini süzüp, gerdan kırıp gülerek şarkı söylemeleri. Su balesi yapan kızların sudan gülerek çıkmaları gibi...

Cümle/motif sonlarında spontan icra ve halk müziği tavrını zorlayan ve denk düşsün diye gösterilen aşırı titiz kalışlar bir yana, öyleymiş gibi görünsün diye doğal mekân ve gündelik yaşamda çekilmiş videolar cabası. Ev ya da orman gibi doğal ortamlarda ortaya konan ancak defalarca akademik titizlikle prova edildiği anlaşılan icralar yeni bir stil olma derdinde olabilir. Ancak "prova edilmiş doğallık" ifadesindeki oksimoron durum icraya ve dinleyicinin alımlamasına da aynen yansıyor. Çünkü onca yetenek ve çabaya rağmen çok bilinmiyor olmaları halkın "çoksesli acapella" müzikten anlamaması ile değil, bu tür zorlamaların samimi gelmemesi ile de ilgili olabilir. Dikkat çeken bir başka husus da doğal ortam videolarında kentli/günlük giysilerle, stüdyo ortamında ise kimi zaman etnik giysilerle görünmeleri. Özellikle Kalan Müzik etiketli videolardaki etnik giysi tercihi, Kalan Müzik’in etnik müziklere verdiği yer, önem ve prodüksiyon anlayışına paralel olarak, Doğu Karadeniz ve Gürcü kimliğinden mürekkep paylaşılan bir geleneksel kimliğin vurgulanmasında işlev görüyor. Armonik yapıları öne çıkarmak adına bazı eserlerin olduğundan daha düşük tempoda icra edilmesi, mükemmelleştirilmiş artikülasyonlar da modernleştirilmiş/düzeltilmiş halk müziği anlayışımızın geleneksel icra stiline direnen başka bir formunu oluşturuyor. Özellikle Doğu Karadeniz'de çoksesli icra gelenekleri olsa da -ki Trio Mandili de kültürel olarak o daireye dahildir- Samida o anlayışın dışında bir Protestan müziği disiplini ile şarkı söylüyor. Trio Mandili’de duyduğumuz dem sesi üzerine inşa edilmiş armoni anlayışı ile Samida’nın polifoni anlayışı da farklı. Yani çokseslilik anlayış ve tekniği bakımından da Samida yüzü batıya daha dönük. Üyelerin saç, modern giyim ve makyajlarının verdiği kentli imajı da buna eklendiğinde işitsel, görsel, estetik, icra ve tavır bakımından oldukça karmaşık bir yapı karşımıza çıkıyor. Bu yapıyı eklektizm ya da senkretizm üzerinden ele alırsak post-modernizm, küreyel müzikler, müzikte modernleşme maceramız vb. temalar işe koşulabilir. Tüm bu olası kavramsal tartışmalarla konuyu derinleştirmek mümkün olsa da Samida sadece yukarıdaki gerekçelerle bile hem bölgesel hem de genel olarak bir “bağlamsal estetikten kopuşu” içeriyor. Belli açılardan benzer bir değişim Trio Mandili’de de görülüyor. Ancak bana kalırsa bu değişim Trio Mandili’de sadece video prodüksiyonlarında yapılan görsel bir değişim. Yerel icra, ağız ve tavırlara bağlı kaldıkları dikkatten kaçmıyor. Bu bağlamda değişim rüzgarıyla savrulmak ile değişimin kontrolünü elinde tutmak arasında bir fark ortaya çıkıyor. Tekrarlamakta zarar görmüyorum: “planlanmış/prova edilmiş doğallık” hiçbir zaman ve hiçbir yerde çalışmıyor, işe yaramıyor. Dolayısıyla müzik bir icra meselesi olmaktan ziyade arkasındaki düşünüş biçimi ile kendini var ediyor.

 

 
İletişim E-Posta: - Telefon:
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu yazıya hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer Yazıları

Maverıck Sabre vesilesiyle…
Değişime direnmek…
Atiye, Şaman Teyzeler ve kriptomnezi...
Müzik Eleştirileri -1- "Samida Doğal mı?.."
Toplumun "Korkuluk Argümanı" ve “Halil Sezai olayı”… Gökmen Özmenteş
Görüşme odaklı çalışmalar bir şey söylüyor mu?..
Müzik gerçekten birleştirir mi?..
Müzik eğitimi ve eğitimcileri uzaktan eğitime ne kadar hazır?
Branş öğretmenlerinin ilköğretimde derse girmesi...
Sosyalleş diyorum sana…Yalnız şey!..
Murat Karahan konseri ve apolitik bir beğeninin olanağı…
“Ruhan Alpaydın - Batı Müziğinin Yakın Doğu Kökleri“ yazısına değerlendirme ve katkı...
Twitter Aforizmaları Twitizma’lar ve Yararları…
Ah Bu Hipotez Bağımlılığı...
Sanal korolar, ses bağışı ve müzikte sosyal sermaye…
Müzikal post-truth pandemisi ve etik…
Müzik, ideoloji ve zizek
Müzik ve şiir için kaygılanmak…
Tanıdık bir öykü bu…
Musiki Muallim Mektebi Çalıştayı’nın ardından…
Celal Şengör vesilesiyle: “Milli musiki” fikri ne kadar milli?
Bir Müzik Eleştirisi Talebi ve Müzik Camiamızın Hal-i Pür Melali…
Sanat insan seçmez, seçim kültüreldir...
Türküler bizim...
Tekelleştirilmiş entelektüelizm…
Biriktirilmiş entelektüel refleks ve eril elitizmin sembolik şiddeti…
Parazit Melodi Sendromu
Climax: Foucault ve müzik perspektifinde bir analiz…
Gerçek klasik müzik bu değil…
Yeni bir "Müzik Tarihi Kitabı" vesilesiyle…
Popüler müzik videolarında ezoterizm ve bir analiz…
Diğer Yazarlar

Tarihe Not Düşmek…
Açılımcılar - yorumcular- sanatçılar (Hangisinden yad eyleyim gönlümü)…
Kitabu İlmi'l-Musiki Alâ Vechi’l-Hurûfât'ın müellifi kimdir? -13-
TULUM-II - (Derilerin Sepilenmesi/Tabaklaması)
Maverıck Sabre vesilesiyle…
İlginç tanıdıklarım oldu…
Koro sendromu…
Kemençe Kuartet ve Türk Müziği Orkestrasına giden yola bugünden bir bakış…
Yeni YÖK’ün ve değerli başkanı Sn. Saraç’ın övgüye değer kararı: Müzik öğretmenliği açısından yapıcı bir değerlendirme…
Neveser Kökdeş olayı…
Müzikoloji: Meragi’nin Zübdetül-Edvar’ı yayınlandı...
Çevrimiçi Türk Halk Musikisi Videoları: "Konma Bülbül Konma Nergis Daline"
Günün Sözü
Müzik, ruhu kelimelerden daha etkili binlerce şeyle doldurur…
(Mendelsohn 1809-47)

Yazarlar 
Röportajlar
Etnomüzikoloji Dergisi’nin 2. sayısının yayını üzerine Fırat Kutluk ile röportaj...
Ayhan Sarı: Dergiden önce Etnomüzikoloji Derneği’nin kuruluş öyküsüyle başlayalım mı? Fırat Kutluk: Etnomüzikoloji Derneği ...
»
»
»
Tarihte Bugün
Arşiv Arama
Facebook
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklamlar
Künyemiz
Facebook
Twitter
Bize Ulaşın
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
0,28ms