Bugün - 10 Aralık 2018 Pazartesi
Foto Galeri
Video Galeri
Firma Rehberi
Künye
Reklamlar
Üye İşlem
 Bize Ulaşın
www.musikidergisi.com Logo
-
İstanbul 28°C
Yazar Detayları

Ayhan Sarı

Ayhan Sarı - Müzik varsa müzik eleştirmeni de vardır...

Müzik varsa müzik eleştirmeni de vardır...
Yazı Tarihi: 27 Şubat 2016 Cumartesi

Başlığı tersinden de okuyabiliriz: "Müzik yoksa müzik eleştirmeni de yoktur."

Türkiye'de müzik eleştirmeni olmadığı, yetişmediği konusunda fikirler beyan edilir, çözümü için öneriler dile gelirdi. Gelirdi gelmesine de, konu hep muallakta kalırdı. Eleştirilecek ortam yok ise müzik eleştirmeni ne yazacaktı ki? Şöyle iyiydi, böyle iyiydi gibi klasik cümlelerin dışında.

Kaç tane müzik eleştirmeni sayabiliriz? Sevgi, saygı, şirinlik dolu yazılarıyla tanıdığımız birkaç eleştirmenimizden başka.

Sahi "gerçek fikrini yazabilen, şunu-bunu gücendireceğim tasası taşımayan müzik eleştirmeni" düşünüyorum da ismini yazmadan edemiyeceğim. Bildiğim bir tane var. Kemal Küçük. O da uluslararası çoksesli müzik alanında yazıyor.

"Neden böyle az" diye soruluyor tabii ki. Hem de yıllardır…

Sormakla, bu konuda makale, kitap yazmakla bir yere ulaşamıyoruz.

Çünkü müzik konusunda birçok alanda olduğu gibi gerçek anlamda eleştirmenlik alanında kurumsallaşamadık. 

Konservatuarlardan mezun olan kişi hala ne işe yarayacağını tam olarak bilmemektedir. Türkiye mezun başıboş "sazcılar ve cazcılar"ın memleketi haline geldi. Giderek de artıyor. Çünkü varolan ve hala kurulmakta olan gerek batı gerekse Türk müziği konservatuarları üniversitenin "sanatsal hava atma unsuru" olarak görülüyor. O konservatuarlar ki adeta bağlı oldukları üniversitenin sosyal günlerinin bedava çalgıcıları gibiler.

Yöneticileri ve hocaları da bunları geçerli idealden yoksun, sadece nota ve çalgı öğrenmekle mükellef görünce, o kafa yapısında mezun edince 18 yaşından önce sokağa atılmış çocuklar gibi giriyorlar piyasaya. Yıllar önce program yaptığımız TRT'de denetimden döndüğüne tanık olduğumuz bir deyim olan "piyasa müziği"ne.

Müziksizlik de burada başlıyor zaten.

Nasıl eleştirmen çıkacak bu sistemden?

Çıkmıyor. Çünkü:

En başta bu işe soyunanlar -gerek kendi müzik çevreleri, gerekse diğerleri dahil- eleştirmenlik mesleğini hobi olarak görüyorlar. Para getirisi sağlamıyor. Diğer yanda eleştirmenliğe soyunmuş kişide alt yapı yetersizliği, yani literatür, yükselti bilinmemesi kaynaklı değerlendirme eksikliği; birilerini kırmamak, üzmemek, düşman edinmemek tasası ve ciddi eleştiri yazanlardan duyulan çekince.

Eleştirmenliği hedeflemiş bir eğitimin olmadığı sistemde kendi kendine yetişen müzik eleştirmeninin boyu ancak bizdeki kadar uzayabiliyor. Eserin genel yönetiminin, solo icrasının ve bunların eğitimi/hocaları gibi unsurların dünya yükseltilerinin tümüne hakim olamıyor. 

. . .

Hocasından icracıyı yetiştiren okula değin, sözkonusu yükseltiyi kazanmasını sağlayan ayrıntılara haiz bilgi ve görgü birikiminde belli bir aşamaya gelmiş bulunmak gerekiyor. Tabii ki eleştireceği eseri değişik önemli orkestralardan canlı olarak izlemiş olmak.

. . .

Müzik repertuarı ve o repertuarın performansı kime göre iyi, kime göre kötüdür?

Türkiye'de olduğu gibi "ideal arenası" geniş müzik yaşamında müzisyenin yolu önemlidir ve iyi icradan önce tuttuğu yol da yazı içine mutlaka girer. Akademik müzik hayatımızdaki yön tartışmaları bize yakın tarihimizin bir mirasıdır. Çok takılmamak gerekir.

Unutmamalı ki iki tür müzik vardır:

İyi müzik, kötü müzik…

Müzik eleştirmeni eleştireceği orkestra, solist bulabilmelidir.

Müzik eleştirmeni kötülerin arasında barınamaz.

Müzik eleştirmeni varlığını şirin görünmekle de sürdüremez.

Hiçbir faydası olmayan, kötü adam olarak bile nitelendirilebilir…

Sözün özü müzik eleştirmenliği başlıbaşına bir kurumdur. Müziğin önemli bir parçasıdır.

Olmalıdır.

Olmadığı ortamda devlet yönetimi kademesi akşamlarında bolca piyasa konseri veren, değerlendirme ölçütü zayıf o kesimle muhabbeti iyi, seviyesiz sanatçının dedikodusal diline düşmenin bir manası hiç yoktur…

Müzik eleştirmenliği önemli bir müzik kurumudur.

Olmalıdır.

 

Ayhan Sarı

 

 
İletişim E-Posta: - Telefon:
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu yazıya hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer Yazıları

Müzikte batılılaşma travması “tedavi“ edilebildi mi?..
Türkiye'de Türk Müziği Orkestrası'nı yönetecek şef var mı?..
Topluluktan orkestraya...
Geleneksel Türk müziği tarihine ışık tutacak bu yazı ne zaman yazılmış?..
Para karşılığı akademik yayınlar skandalı…
III. Kuzey Kıbrıs Korolar Festivali’nin ardından...
Müziğin bilimini biraz fazla mı abarttık ne?..
Transistörlü radyodan internet radyosuna ve sonrası…
Müzikolojinin temeli “1. derece kaynak“ bilgileridir…
Tanbur çalgısını unutturanlar…
Toplumsal sorunlarımızı halletmeden temel müzikal sorunlarımızı çözemeyiz…
Türkiye’de Batı müziği olmasaydı, GTM kurumları olmazdı…
Müzik Üniversitesi’nden 2. Güzel Sanatlar Üniversitesi’ne…
Çanakkale Korolar Festivali'nin ardından…
7’sinden 70’ine Türk müziği bütünlüğünde saplantılar/bölünmeler...
El yordamı müzikologları…
“Frankfurt Musikmesse - 2017“ izlenimleri…
Hobi koroları...
Çanakkale'de ateşe kalkmak…
Korolar Festivali'nde ilk kez Geleneksel Türk Müziği Koroları da sahne alacak…
Türkiye'de çalgı yapımcılığı mesleği üzerine...
Türkiye Koro Festivalleri tarihinde bir ilk: Çanakkale Korolar Festivali'ne GTM koroları da katılıyor…
“Geleneksel Müzik Konservatuarı“ üzerine yazmıştık…
Musiki Dergisi akademik teşvik kriterlerini karşılamamaktadır…
Düşen uçaktaki Kızılordu Korosu ve Koro Söyleme üzerine…
Plaklar, 20. yy. müziğinin tanıkları…
Osmanlı Muzika-yı Humayun ve Pakistan Cumhurbaşkanlığı Orkestrası…
Türk Musikisi Federasyonu'nun İstanbul'da toplanması üzerine...
GTM'de melek üçgeni…
Devlet Korosu Şefinin Yaşamsal Anatomisi…
Sanatta ücret iadesi…
Koro müziği yükselen değer...
Bravo Sayın Başkan…
Biri okunmuyor, birine yazı gelmiyor...
Devlet Kültür Paketi 2016 ve 2007 tarihli yazımız: “Her ilimize değil, her ilçemize yarı profesyonel koro“…
Geleneksel Türk müziğinde “Açı“ …
Orhan Gencebay ile TMDK'da söyleştik…
Müzik varsa müzik eleştirmeni de vardır...
Doğudan müzik ithaline beş kala...
Ayrıştırmak lazım…
Emek Sineması restorasyonu tamamlandı…
GTM amatör koroları faydalı mı, zararlı mı?..
Fotoğraftan “Ortak Kültürel Coğrafya Orkestrası“na…
Beş maddenin çağrıştırdıkları…
Müzikte ilk ve orta öğretim…
Öykünmeden intihale...
İyi ki Devlet Koroları var...
II. Kanun Sempozyumu ve Festivali ardından...
Divan Orkestrası...
Sokaktaki sevgisizlik...
Misafir sanatçılar için Muhalefet'ten kanun teklifi...
Panayot Abacı belgelediği dönemi kapattı…
Türk keman virtüözü Muhammed Yıldırır’ın Guinnes rekoru…
Müzik ile tedaviden heavy metalcilerin aklanmasına...
“Şarkı / Beste Yarışmaları“ sonuçlarının toplum yansımaları…
Bitlisli elektro gitar yapımcısından, İzmirli metal profil saplı bağlama yapımcısına...
Ali Rifat Çağatay, Şark Musiki Cemiyeti, Süreyya Paşa...
Seçim 2015'de partilerin müziğe yaklaşımı...
Geleneksel Türk müziğinde repertuar dersi nasıl olmalı?..
Yegane dostları okumayanlardır...
Şeyh El Ud, Suudi Arabistan’da…
Türk pop müziğini arabeskten sıyıran besteci: Kayahan...
Eski gazinolara özlemin konseri...
Geleneksel Türk müziği çalgılarınca oluşturulmuş çoksesli oda müziği kümeleri ve uluslararası sergileme bilinci...
Her ile değil, her ilçeye yarıprofesyonel korolar...
Musiki kelimesinin şapkacıları...
Müzik uğraşanlarını değerlendirme boyutu...
Ben pişirdim, sen ye!..
Kültürün ekonomiye katkısı…
“La” nasıl oldu “Neva” ?..
Müzik ağaçlarından filizlere çabalar…
Geleneksel Türk müziğinde 'Pruning' strategy ...
Devlet Korosu Şefinin Yaşamsal Anatomisi...
Nerde o “Hayal Gibi Ezgiler“...
Sempozyum dönüşü...
Eurovision'dan Turkvision'a değişen nedir?..
Bağlama satılan ilk TV reklamı...
Notayı konuşturamayanlar...
Cumhuriyet müzik tarihimizdeki dargınlıklardan güncel kesit...
Diğer Yazarlar

Sedef ve sedefkârlık üzerine…
Yeni bir "Müzik Tarihi Kitabı" vesilesiyle…
Nida Tüfekçi’nin Öğrencisi Olmak!..
Müzik piyasası!..
Koro sendromu…
Fazıl Say'ın müzikte dostluk tahayyülü ve yanılgıları… Gökmen Özmenteş
Müzikte batılılaşma travması “tedavi“ edilebildi mi?..
Müzikoloji ve Abdülkadir Meragi’nin hayaletleri...
SİPSİ [çalgısı] ve SİPSİ [sözcüğü] ÜZERİNE...
Günün Sözü
Asla tıngırdatma...
(R.Schuman 1810-56)

Yazarlar 
Röportajlar
Etnomüzikoloji Dergisi’nin 2. sayısının yayını üzerine Fırat Kutluk ile röportaj...
Ayhan Sarı: Dergiden önce Etnomüzikoloji Derneği’nin kuruluş öyküsüyle başlayalım mı? Fırat Kutluk: Etnomüzikoloji Derneği ...
»
»
»
Tarihte Bugün
Arşiv Arama
Facebook
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklamlar
Künyemiz
Facebook
Twitter
Bize Ulaşın
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
0,31ms