Bugün - 25 Eylül 2018 Salı
Foto Galeri
Video Galeri
Firma Rehberi
Künye
Reklamlar
Üye İşlem
 Bize Ulaşın
www.musikidergisi.com Logo
-
İstanbul 28°C
Yazar Detayları

Ayhan Sarı

Ayhan Sarı - “La” nasıl oldu “Neva” ?..

“La” nasıl oldu “Neva” ?..
Yazı Tarihi: 17 Ocak 2015 Cumartesi

Biraz da tebessüm:

GTSM'de neden “re” görüp “la” sesi icra ettiğimiz hususuna halen mantıklı bir yanıt bulunamıyor. Öyle gelmemiş ama böyle gidiyor. Düzeltilmiyor da. Gerçek kişi ve olaylardan esinlenerek Ayhan Sarı tarafından 18 Şubat 2011′de yazılmış fıkra şöyle:

“Neyzen Salim Bey İngilizce derslerine kendini iyiden iyiye yoğunlaştırdığı bir dönemde musiki çalışmalarını da yürütürken Osmanlı kültürel hayatında yeni yeni çoğalmaya başlayan bir piyano ile karşılaşır. Merakla çalgının tuşlarına dokunur. Ve çıkan sesleri neyiyle karşılaştırdığında piyanonun la’sının elindeki bolahenk neyin neva’sı ile aynı olduğuru duyar… Şaşırır. Bir daha kontrol eder. Evet doğrudur. Bolahenk neyinin neva sesi ile piyanonun la sesi aynıdır. Bir kez de mansur ney ile sesleri karşılaştırır. Bu kez çalgısının tutuşta alttan birinci delik açık iken çıkan (dügah) la sesine denk geldiğine tanık olur.

İngilizce derslerinin yanında batı notasına da merak salan neyzen Salim Bey batı musikisinde her notanın bir harf karşılığı olduğunu ve “A” harfinin “la” sesi karşılığı olarak kullanıldığını öğrenmiştir.

“İngilizce dersleri, batı müziğinde harf notalar, piyano tuşlarından çıkan sesler” derken bu yeni görgü bilgilere kendini iyice kaptırdığı bir anda yani ney’inin neva sesi ile piyano la’sı karşılaştırmasına kafa yorarken İngilizce öğretmeni yanına gelir ve sorar :

What are you playing, what is this pitch?

 (Ne çalıyorsun, bu ses ne?..)

Salim bey, karşısında İngilizce hocasını görünce İngilizce dersi öğrencisi psikolojisiyle durumu İngilizce olarak nasıl anlatacağı konusunda kısa bir çeviri duraksamasının ardından şöyle cevaplayıverir:

This pitch is new A !..

 (Bu ses yeni la’dır…)

* * *

İşte o gün bugündür piyanonun la’sına neva denir olmuştur.

Ve o günden bu yana(!) geleneksel Türk sanat müziğinde (GTSM) neva sesinin piyanonun la sesine akortlandığı görülür, uygulanır !!.. (**)

 ________________________________

(*) Geleneksel müziğimizde on yıllardır yaşanan ama bir türlü çözülemeyen 440 f. piyano la’sının dört ses tiz neva(re) sesi kabul edilmesi meselesi; Ayhan Sarı tarafından yarı gerçek, yarı katma tarih bilinciyle fıkralaştırılmıştır. 18 Şubat 2011

(**) Bu fıkranın oluşumunda esinlenilen anekdot:

Ney çalgısı ve la5 (piyanodaki 5.la sesi) hikayesi, ülkemize Muzika-i Humayun (1828) ile girmeye başlıyan ve Neyzen Salim Bey’in (1829?-1885) zamanına ulaşan ilk piyanolardan çıkan la sesinin mansur neyin tutuşta alttan birinci delik açıkken çıkan (dügah) la’sına (432f) eşdeğer gibi duyulup, ilgili neyin boyunda ufak ayarlamalar yapılması neticesinde ortaya çıkarılan bir tesbittir. (1)

(1) Ayhan Sarı “Türk Müziği Çalgıları; Ney”, 2012, Nota Yayıncılık, İstanbul)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
İletişim E-Posta: - Telefon:
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu yazıya hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer Yazıları

Geleneksel Türk müziği tarihine ışık tutacak bu yazı ne zaman yazılmış?..
Para karşılığı akademik yayınlar skandalı…
III. Kuzey Kıbrıs Korolar Festivali’nin ardından...
Müziğin bilimini biraz fazla mı abarttık ne?..
Transistörlü radyodan internet radyosuna ve sonrası…
Müzikolojinin temeli “1. derece kaynak“ bilgileridir…
Tanbur çalgısını unutturanlar…
Toplumsal sorunlarımızı halletmeden temel müzikal sorunlarımızı çözemeyiz…
Türkiye’de Batı müziği olmasaydı, GTM kurumları olmazdı…
Müzik Üniversitesi’nden 2. Güzel Sanatlar Üniversitesi’ne…
Çanakkale Korolar Festivali'nin ardından…
7’sinden 70’ine Türk müziği bütünlüğünde saplantılar/bölünmeler...
El yordamı müzikologları…
“Frankfurt Musikmesse - 2017“ izlenimleri…
Hobi koroları...
Çanakkale'de ateşe kalkmak…
Korolar Festivali'nde ilk kez Geleneksel Türk Müziği Koroları da sahne alacak…
Türkiye'de çalgı yapımcılığı mesleği üzerine...
Türkiye Koro Festivalleri tarihinde bir ilk: Çanakkale Korolar Festivali'ne GTM koroları da katılıyor…
“Geleneksel Müzik Konservatuarı“ üzerine yazmıştık…
Musiki Dergisi akademik teşvik kriterlerini karşılamamaktadır…
Düşen uçaktaki Kızılordu Korosu ve Koro Söyleme üzerine…
Plaklar, 20. yy. müziğinin tanıkları…
Osmanlı Muzika-yı Humayun ve Pakistan Cumhurbaşkanlığı Orkestrası…
Türk Musikisi Federasyonu'nun İstanbul'da toplanması üzerine...
GTM'de melek üçgeni…
Devlet Korosu Şefinin Yaşamsal Anatomisi…
Sanatta ücret iadesi…
Koro müziği yükselen değer...
Bravo Sayın Başkan…
Biri okunmuyor, birine yazı gelmiyor...
Devlet Kültür Paketi 2016 ve 2007 tarihli yazımız: “Her ilimize değil, her ilçemize yarı profesyonel koro“…
Geleneksel Türk müziğinde “Açı“ …
Orhan Gencebay ile TMDK'da söyleştik…
Müzik varsa müzik eleştirmeni de vardır...
Doğudan müzik ithaline beş kala...
Ayrıştırmak lazım…
Emek Sineması restorasyonu tamamlandı…
GTM amatör koroları faydalı mı, zararlı mı?..
Fotoğraftan “Ortak Kültürel Coğrafya Orkestrası“na…
Beş maddenin çağrıştırdıkları…
Müzikte ilk ve orta öğretim…
Öykünmeden intihale...
İyi ki Devlet Koroları var...
II. Kanun Sempozyumu ve Festivali ardından...
Divan Orkestrası...
Sokaktaki sevgisizlik...
Misafir sanatçılar için Muhalefet'ten kanun teklifi...
Panayot Abacı belgelediği dönemi kapattı…
Türk keman virtüözü Muhammed Yıldırır’ın Guinnes rekoru…
Müzik ile tedaviden heavy metalcilerin aklanmasına...
“Şarkı / Beste Yarışmaları“ sonuçlarının toplum yansımaları…
Bitlisli elektro gitar yapımcısından, İzmirli metal profil saplı bağlama yapımcısına...
Ali Rifat Çağatay, Şark Musiki Cemiyeti, Süreyya Paşa...
Seçim 2015'de partilerin müziğe yaklaşımı...
Geleneksel Türk müziğinde repertuar dersi nasıl olmalı?..
Yegane dostları okumayanlardır...
Şeyh El Ud, Suudi Arabistan’da…
Türk pop müziğini arabeskten sıyıran besteci: Kayahan...
Eski gazinolara özlemin konseri...
Geleneksel Türk müziği çalgılarınca oluşturulmuş çoksesli oda müziği kümeleri ve uluslararası sergileme bilinci...
Her ile değil, her ilçeye yarıprofesyonel korolar...
Musiki kelimesinin şapkacıları...
Müzik uğraşanlarını değerlendirme boyutu...
Ben pişirdim, sen ye!..
Kültürün ekonomiye katkısı…
“La” nasıl oldu “Neva” ?..
Müzik ağaçlarından filizlere çabalar…
Geleneksel Türk müziğinde 'Pruning' strategy ...
Devlet Korosu Şefinin Yaşamsal Anatomisi...
Nerde o “Hayal Gibi Ezgiler“...
Sempozyum dönüşü...
Eurovision'dan Turkvision'a değişen nedir?..
Bağlama satılan ilk TV reklamı...
Notayı konuşturamayanlar...
Cumhuriyet müzik tarihimizdeki dargınlıklardan güncel kesit...
Diğer Yazarlar

Nida Tüfekçi’nin Öğrencisi Olmak!..
Müzisyen çeşitleri…
Koro sendromu…
Arif Sağ 2018 Röportajından seçmeler…
Geleneksel Türk müziği tarihine ışık tutacak bu yazı ne zaman yazılmış?..
Müzikoloji ve zevk-i selim…
Esin Atıl’ın Levni ve Surname" kitabında çalgı adlandırma yanlışları (2)…"
Günün Sözü
Sanatçıyım diyebilmek için ustanı geçeceksin ve kendini geçecek bir öğrenci yetiştireceksin... Türkiye'deki versiyon şu hale gelmiş: Çırak ustayı sollamazsa sanat ölür, hatalı sollarsa çırak ölür...
(Japon Atasözü)

Yazarlar 
Röportajlar
Frankfurt Musicmesse'de Hohner ve Stephan Wieland ile röportaj…
Frankfurt Müzik Fuarı'nda fabrikası Almanya Trossingen'de bulunan Hohner akordion ve ağız mızıkası  firmasının satış müdürü Stephan Wie...
»
»
»
Tarihte Bugün
Arşiv Arama
Facebook
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklamlar
Künyemiz
Facebook
Twitter
Bize Ulaşın
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
0,48ms