Bugün - 11 Aralık 2018 Salı
Foto Galeri
Video Galeri
Firma Rehberi
Künye
Reklamlar
Üye İşlem
 Bize Ulaşın
www.musikidergisi.com Logo
-
İstanbul 28°C
Yazar Detayları

Recep Uslu

Recep Uslu - Müzikolojinin nedir şu edebiyat biliminden çektikleri...

Müzikolojinin nedir şu edebiyat biliminden çektikleri...
Yazı Tarihi: 24 Mart 2015 Salı

Çağdaş Müzikolojinin 1850’lerde kuruluşundan bugüne kadar Avrupa genellikle kendi problemlerini masaya yatırmakta haklıdır. Bizim de Türkiye’de Çağdaş Müzikolojinin problemlerini “milli” olması gerektiğine, akademik müzikolojinin öncüleri Gültekin Oransay ve Onur Akdoğu dikkat çekmişlerdir. Yazılarında kullandıkları “Milli Müzikoloji”, kendi deyimleriyle “Ulusal Müzikoloji” terimleriyle bunu ortaya koymuşlardır.

Türkiye’de Müzikoloji hala emekleme safhasındadır. Bir bilimsel disiplinin yerleşmesi, yaygınlaşması ve kabul görmesi zaman alır. Bu zamanı kısaltmak için devlet desteği gerektirir.

Geçen yazımızda “müzik mi, musiki mi” konusuna değineceğimizin ip uçlarını vermiştirk. Aslında bu konuya Ayhan Sarı, “şapkacılar” diye eleştirdiği bir yazısında bu dergide dile getirmişti. “Musiki” kelimesini tercih edenleri şapka ile imlayı benimsemeleri sonucu farklı imlalar ortaya atıldığını bunun da bir karmaşaya yol açtığını belirtmişti.

Şimdi bir düşünelim! Bir kelimenin nasıl bir imla ile yazılması gerektiği sorunu müzikolojinin problemi midir,yoksa Türk dili ve edebiyatı yani Türkoloji’nin problemi midir? Şüphesiz kelimelerin nasıl bir imla ile yazılması gerektiği sorunu Türkçecilerin problemidir. Öyleyse Müzikoloji bu konuyla neden ilgilensin? İlgilenmesi için bir sebep göremiyorum. Şüphesiz bir bilim adamı başka bir bilim alanı hakkında ancak öneride bulunabilir, ama o bilim alanı hakkında karar veremez, vermemelidir. Hatta o alanın problemini kendi alanına taşımamalıdır. İmla problemi müzikolojinin problemi değildir, olmamalıdır.

Beni rahatsız eden bir başka konu da edebiyat metodolojisiyle, müzikoloji metodolojisinin birbirine karıştırılması olmuştur.

Transkripsiyon, edebiyatta bir edebi metin yayınlama, edisyon kritikte kullanılan bir metottur. Avrupa da da kullanılır. XX. Yüzyıl başlarında bunun öncülüğünü yapan kurumlardan biri Leiden İslam Ansiklopedisi yayın kurulu olmuştur. Bir dilden başka bir dile yazımı düzenleyen fonetik alfabe kullanımına transkripsiyon denir. XX. Yüzyıl Türk Edebiyatında özellikle tezlerinde transkiripsiyon kullanımı XVII. Yüzyıl öncesi için bir zorunluluk olduğu karara bağlanmıştır. İşte sorun bu noktada başlamaktadır. XV-XVII. Yüzyıl arası bazı metinler hem Türk edebiyatını hem de Türk Müzikolojisini ilgilendirmektedir.Böyle bir durumda önce Türk edebiyatçıları metin çalışması yapmalı, daha sonra müzikoloji alanı o metin üzerinde çalışmalıdır. Böyle bir çalışma planı uygun gibi görünüyor. Ama Müzikoljinin önemli metinleri Türk edebiyatı için o kadar da önemli olmamıştır. Mesela Kantemiroğlu’nun Kitab-ı İlmü’l-musiki adlı eseri, edebiyatçılar için o kadar da cazip bir metin değildir. Öncelikle bu kitap bir edebiyat eseri ve kaynağı değildir. Bunun için edebiyatçılar ilgilenmemişler, iş müzikoloji ile ilgilenenlere kalmıştır.

Böyle bir durumda “transkripsiyon” yönteminin müzikolojiye ne gibi faydası olacağı sorgulanması gerekirdi. Bunun sorgulanmış olduğu müzikoloji çalışmalarından net olarak anlaşılmamaktadır. Bunun yerine edebiyatçıların “transkripsiyon” yönteminin uygulanmaya çalışıldığı görülmektedir. Bazı müzikoloji bitirme ödevlerinde, daktilonun imkanlarından yararlanarak, ne edebiyatçıların önerilerine ne de araştırma teknikleri “transkripsiyon” önerilerine uymayan özel transkripsyonlar denenmiştir. Özetle metodun yararından daha çok başka bir alanın yöntem uygulaması taklit edilmiştir. Müzikoloji bölümlerinin kurulduğu 1975’ten bugüne kadar yapılan metin yayınlarında “transkripsiyon” uygulaması görülmektedir. Ancak metin yayınlarında“transkripsiyon” metot taklidi müzikoloji alanına hemen hemen hiç bir faydası olmamış, aksine müzikologları iki misli güç ve zaman kaybetmelerine sebep olmuştur. Ayrıca bu yayınlardan hiç biri edebiyatçıların takdirine mazhar olmamıştır, farklı bir alanın çalışmaları gözüyle bakılmıştır.

Türk müzikolojisinin başka bir bilim alanını körü körüne taklit etmesinin ortaya çıkardığı sorunlar müzikoloji adına defalarca dile getirildiği halde, edebiyatçılar taklit edilmeye devam edilmiştir. Oysa müzikolojinin bir metinden beklediği ile ile edebiyatçıların beklediği sonuçlar farklıdır. Bu ikisi farklı iki bilim alanıdır. Ortak noktaları olsa da, farklı iki bilim alanıdır. Birinin metodu diğeri için “angarya”dır; “imla problemi” gibi, “transkripsiyon” gibi. Daha önce yazdığım gibi müzikoloji “transkripsiyon” metodundan uzaklaşmalıdır.

Ne imla problemi ne de transkripsiyon Türk Müzikolojisinin bir problemi değildir. Bir kelimenin imlasını öğrenmek istiyorsak, Türkiye’de  Türkçecileri temsil eden Türk Dili Kurumu vardır, onun yayınladığı güncel Türkçe sözlükleri vardır. Bize kelimelerin imlası hakkında bir fikir verir. Türk Dil Kurmunun sözlüğünde “musiki”ile “müzik”in aynı anlamda kullandıldığını yazar. Şapkanın nerede olup olmayacağına karar verilmiştir, belirtir; hatta bugün verdiği kararı yarın değiştirebilir. Ama ne olursa olsun bu bir müzikoloji problemi değildir. Yazarın tercihleri olabilir. Hem “TDK” hem de “müzik, musiki” konusunda başka gerekçelerin olduğunu da biliyorum, ama dedim ya bu satırlar müzikoloji alanı adına yazıldığı için, bugünkü şartlarda imlayı müzikoloji problemi olarak görmüyorum; müzikoloji adına imla ile uğraşılmasını da “abesle iştigal” olarak değerlendiriyorum. Şapkacılara olduğu kadar, şapkasız yazanlara da saygı duyuyorum. Resmi yazı dilini tutturmak zor iş, ama bu zor işi uygulamaya çalışmak bir akademik çalışmada görülmesini istemek danışmanların hakkıdır; akademisyenlerin yapması gereken bir iştir.

Buraya kadar Türk Edebiyatının Türkiye’de Müzikolojiyi etkileyen iki olumsuz yönünü dile getirdim.

Peki, edebiyat bilimi,müzikolojiyi hep olumsuz mu etkilemiştir? Edebiyat alanı müzikolojiyle ne kadar yakındır? Edebiyat biliminin müzikolojiyi yakından ilgilendirmesi aslında çok eski devirlerden bugüne kadar süregelen birbirine yakın iki alan olmasından kaynaklanmaktadır. Her ikisi de “güzel sanat” olarak değerlendirildiği için ortak noktaları, birbirlerini etkilemeleri bir hayli fazladır. Müzikte sözler, güfteler; müzikte ika, ölçü, ritim, usul aynı zamanda Türk edebiyatının da beslendiği edebi estetik değerlerdir. Kindi ve Farabi’nin anlattığı “ika” birimleri hem edebi hem de müzik adına ortak değerlerden biridir. Aralarındaki fark zamanla ifade edilmeye çalışılmıştır. Ortak noktalardan söz etmeye başlarsak söz uzar.

Haftaya Müzikolojide yeni bir metot, “biyometri analizi” nasıl uygulanabilir? Saygılarımla. Recep USLU

 
İletişim E-Posta: - Telefon:
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu yazıya hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer Yazıları

Müzikoloji ve Abdülkadir Meragi’nin hayaletleri...
Müzikoloji’de bir kaynak: Keşfü’l-Hümum 1341
Müzikoloji ve Cumhuriyet Bayramı…
Müzikoloji açısından “Rauf Yekta’nın Musiki Antikaları”…
Müzikoloji, deprem, İstanbul ve Itri
Müzikoloji ve zevk-i selim…
Müzikoloji, Lazkiye ve Mehmet Ladiki…
Müzikolojide Bir Problem: “Kantemiroğlu 'Edvar'ını ne zaman yazdı? XVI ve XVII. Yüzyıllarda 'Edvar' var mı?..“
Müzikoloji ve Gürültü Teröristleri...
Müzikolojide Yusuf Kırşehri’nin Önemi: Yeni Sistemci Anadolu Edvarları Ekolünün Kurucusu…
Müzikolog Rauf Yekta küstü mü? "Rauf Yekta’nın Musiki Antikaları" üzerine...
Müzikolojide Dualistlikten Deistliğe
Müzikoloji ve yeni Türkiye...
Müzikoloji, Müzikterapi ve Rahmi Oruç Güvenç…
Müzikolojide Rol Model -1-
Müzikoloji ve Neva Kâr’ın yıldönümü…
Yeni bir yayın: Müzikoloji ve “Evliya Çelebi’de Çalgılar“ …
Müzikolojinin veya İTÜ TMDK’nın 43.YIL kutlaması…
Müzikolojide veya müzikte yansıma felsefesi…
Müzikoloji ve Bölüm Başkanı Stratejisi...
Müzikolojide ve Müzikte Sürrealizm
Müzikte Mimesis Felsefesi veya bir aldatmaca..
Bestekar Musli, Kuruyemiş Ansiklopedisi ve Müzikoloji …
Müzikte "katarsis"...
Müzikoloji, Âmili ve Keşkül-i Müzikolog...
Müzıkolojı ve Cenaze Marşı ya da Segah Tekbir...
Müzikoloji ve Makasıdül-Elhan’ın kaç versiyonu vardır?
Müzikoloji, Edvar, Duvar, Yıldönümü...
Müzikoloji ve Edvarların Bir Yenisi: 1767 Yılı Hekimbaşı Edvarı …
Müzikoloji, Nuri Özcan Ve Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Ödülleri: 2017
Müzikolojide Çalışmalar: Türk Müziğinde Eğitim Çalıştayı…
Müzikoloji, keman eğitiminde yeni bir kitap…
Muzikolojide yeni bir terim önerisi: Eurogenetic
Müzikoloji : Bu eserin sahibi Nane’dir Nane! Muhayyer ağır çember “Vakt-i subh oldu“…
Müzikoloji ve Itri Haftası dolayısıyla yeni şeyler söylemek…
Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Ödülleri: 2016
Müzikoloji ve Itri’nin yılbaşı şarkıları…
Müzikoloji, panel ve ödüllendirme, Itri …
Müzikoloji "eleştiri ve çuvaldız", "dedikodu ve çeki düzen"…
Müzikoloji, Ömer Hayyam, bilgi ve anlayış…
Müzikoloji ve 2016 Taşköprülüzade Sempozyumu
Müzikoloji ve koku tarihi veya Itri’nin babası ne iş yapardı?..
Müzikoloji, Astroloji ve Itrî …
Müzikoloji sanatın korunmasını zorunlu görür…
Müzikoloji ve küreselleşen keşif ilişkisi…
Bibliyografyasız müzikoloji olur mu?..
Türk müziği tarihinde ihtilalin öldürdüğü bestekar kimdi?
Itri'nin yaşadığı ihtilaller …
Müzikolojide ihtilallerin yeri veya yersizliği…
Müzikoloji, Bilimsel Müzikoloji, Müzikoloji Bölümleri, İdeal Müzikoloji, Müzikolog Terimleri…
Müzikoloji ve sanata verilen değer: Fehm-i muhsin
Müzikolojide Urmevi’nin Yeri ve Müzik Eğitiminde Kadim Altı-Parmak Metodu… Recep Uslu
Urumiyeli Safiyyüddin ile “Devirler“ üzerine müzikoloji sohbeti...
Müzikolog Nobel ödüllü Urmiyeli Safiyyüddin ve “Hayali Meşk Hikayesi -2”
Müzikolojide iki ucu xxxlu değnek…
Müzikoloji, icra değişiklikleri – 2
Müzikoloji ve icra değişiklikleri, problemleri…
Müzikolojiye takviminizde yer ayırın: Bilgi-şölenleri/ sempozyumlar ve kongreler…
Müzikoloji ve Meragi’nin besteleri…
Müzikolojide Perde Transkripsiyonları ve Meragi’nin yeni bir eseri: Muhtasar Der İlm-İ Musiki...
Itri’nin keşfedilen yeni bir eseri mi? Evet, yeni bir şiiri…
Müzikoloji ve tercümelerin katkısı…
Türk Müziğinin “Bütünlüğü”ne evet - Itri Adına Ödül Organizasyonu…
Müzikoloji ve akademik çalışmaları teşvik…
Yeni yıl muamması: Itri muammasını çözen var mı?
Gencebay’a verilen ödül ve müzikolojide türler konusu…
Sanatçı, müzikolog, metodoloji ve yazı hakemliği…
Müzikoloji Atölyesi ve Sonuçları -1-
Muzikoloji ve Din...
Müzikoloji: Yanlışların karşısında durma cesareti...
Olmadı Kâmil Hoca: Müzik, eleştiri ve doğruluk...
Medeniyet sanat ve müzik...
Bir bestenin notası: Ahmed Hatiboğlu
İki kitap tanıtımı: Itri ve Makedonya’da Piyano, Prof.Dr. Aida İslam ve Balkan Türk Müziği
Panayot Abacı ve Türkiye’de müzikoloji kolay mı?..
Müzikolojiden Uluslararası Konservatuvara Makam Teorisi...
Müzikolojide birleşelim -3-
Müzik terapi ile başbaşa...
Müzikolojide birleşelim -2-
Bir “Müzik Bibliyografyası“nın başına gelenler...
Müzikolojide birleşelim...
1. Gazi Türk Müziği Günleri, Sazendeler Yarışması ve Müzikle tedavi olur mu?..
Türk Müziği Yarışması ve Uluslararası Sanat Müziği Kaynakları…
Gazi Üniversitesi’nde Kutlu Doğum Haftası ve Üniversiteler...
Ruhi Ayangil'in mektubu müzikolojinin feryadıdır...
Yüz yıldır aranan Meragi’nin Müzikler Hazinesi (Kenz-ül Elhan) adlı eseri bulundu mu?..
Müzikolojide Yeni Bir Metot: Bibliyometri Analizi
Müzikolojinin nedir şu edebiyat biliminden çektikleri...
Bugünlerin müzikolojik faaliyetleri...
Tarihi gerçekleri yazmak...
Müzikoloji ve sosyal psikoloji...
Diğer Yazarlar

Sedef ve sedefkârlık üzerine…
Yeni bir "Müzik Tarihi Kitabı" vesilesiyle…
Nida Tüfekçi’nin Öğrencisi Olmak!..
Müzik piyasası!..
Koro sendromu…
Fazıl Say'ın müzikte dostluk tahayyülü ve yanılgıları… Gökmen Özmenteş
Müzikte batılılaşma travması “tedavi“ edilebildi mi?..
Müzikoloji ve Abdülkadir Meragi’nin hayaletleri...
SİPSİ [çalgısı] ve SİPSİ [sözcüğü] ÜZERİNE...
Günün Sözü
Sanatçı yetiştirmek zor ama, daha zor olanı seyirci yetiştirmektir…
(Süleyman Demirel)

Yazarlar 
Röportajlar
Etnomüzikoloji Dergisi’nin 2. sayısının yayını üzerine Fırat Kutluk ile röportaj...
Ayhan Sarı: Dergiden önce Etnomüzikoloji Derneği’nin kuruluş öyküsüyle başlayalım mı? Fırat Kutluk: Etnomüzikoloji Derneği ...
»
»
»
Tarihte Bugün
Arşiv Arama
Facebook
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklamlar
Künyemiz
Facebook
Twitter
Bize Ulaşın
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
0,56ms