Bugün - 13 Aralık 2018 Perşembe
Foto Galeri
Video Galeri
Firma Rehberi
Künye
Reklamlar
Üye İşlem
 Bize Ulaşın
www.musikidergisi.com Logo
-
İstanbul 28°C
Yazar Detayları

Recep Uslu

Recep Uslu - Müzikoloji ve Abdülkadir Meragi’nin hayaletleri...

Müzikoloji ve Abdülkadir Meragi’nin hayaletleri...
Yazı Tarihi: 16 Kasım 2018 Cuma

Müzik tarihimizin önemli simalarından biri olan Abdülkadir Meragi’nin hayatındaki bilinmeyenler hala araştırılmaktadır. Hakkında yapılan tezlere, onca yayına rağmen hala bilinmeyenler vardır.

İşte akla takılan bazı sorular: Meragi müziği babasından öğrendi, Celayir sarayına intisap etti. Timurlular onu Semerkant’a götürüp ev, bark verdiler. Burada kitap yazmaya başladı. Neden daha önce değil?

Yazdığı kitaplarda kendisine fikir verenler kimlerdi?

Hakkında yapılan tezlerde sayılan isimler gerçekten yararlandığı kişiler midir?

Kitaplarından yararlandıkları kişilerden başka fikirlerinden yararlandıkları kişiler var mıydı?

Eserlerinde adını andığı herkesin eserlerini okumuş mudur?

Adını andığı ve eserini okudukları ile okumadıklarını ayırt etmek gerekmez mi? Bunlar ayırt edilebilir mi?

Kimlerin eserlerini okudu, kimlerin eserlerini okumadı?

Adını anmadığı ama eserini okumuş olabilme ihtimali olan kişi yada kişiler var mı?

Meragi’nin izinden gittiği hayaletler kimlerdir?

İşte bütün bunlar bize Meragi’nin hayaletlerini vermektedir. Eserlerinden ve fikirlerinden yararlandığı kişiler onun hayaletleridir.

Meragi hakkında yapılan tezler yukarıdaki sorulara cevap veremezler, şimdilik bu sorulara net cevaplar bulamazsınız. Meragi’nin sadece Farabi, İbn Sina, Urmevi, Şirazi’nin eserlerinden yararlandığı sanılır, yazılır, yazılanlar tekrar edilir.

Meragi’nin överek andığı Urmevi ve Şirazi’nin eserlerini okuduğu konusu nettir. Bunlar Meragi’nin net hayaletleridir. Makasıd’da verdiği bir isim daha var: Ahmet Medaini (Makasıd tercümesi, 2015, s. 53-54). Muhtemelen bu kişinin eserinden doğrudan faydalanmış olmalıdır, yazarın eserinde neyi anlattığını net olarak söyler. Maalesef eser bugüne kadar bulunamamıştır. Bu yazarı da Meragi’nin net hayaleti sayabiliriz. Ancak eser bulununcaya kadar netlik bulanıktır.

Meragi iki ismi daha överek anar: Farabi ve İbn Sina. Farabi ile İbn Sina’nın eserlerinden her ne kadar alıntılar aktarmış olsa da onların eserlerini doğrudan okumuş olduğu şüphelidir. Bunlar Meragi’nin gayb hayaletleridir. 

Meragi’nin Şerh-i Edvar adlı eseri olduğundan bahsettiği bir kaç isim daha vardır. Fakat onlardan yararlandığından hiç söz etmez, ama eserlerini okuduğunu söyler. Bu isimler Meragi’nin gayb hayaletleridir.

Meragi’nin gayb hayaletlerinden biri de Seyyid Şerif Cürcani’dir. Meragi’nin eserlerinde sadece verdiği eman hattı dolayısı ile adını andığı Cürcani. Hatta onun makasıd felsefesinden etkilenmiştir. Meragi eserlerinin bir yerinde zamanının edvar şerhlerini okuduğunu ve onlarda hatalar bulduğunu belirtir. Cürcani’nin de Şerh-i Edvar’ı vardır. Buradan anlaşılan Cürcani’nin Şerh-i Edvar’ını okumuş olmasına rağmen onun eserini anmayışında bir anlam vardır. O da Cürcani’nin yaptığı iyilik karşısında duyduğu minnet duygusu olmalıdır. Belki de başka bir sebep vardır.

Bildiğim kadarıyla TSMK Müzesi kütüphanesinde bulunan Cürcani’nin yazdığı eser henüz Türk müzikoloji camiasında çalışılmamıştır. Tez konusu arayanlar işte size önereceğim bir tez konusu daha. Cürcani’nin Şerh-i Edvar eseri çalışılmadan bahsettiğimiz başka bir sebebi öğrenmek mümkün olmayacaktır. Bu eser belki de Cürcani’nin değildir.

Meragi konusu gelince oğlu Abdülaziz konusunda daha önce yazdığım bazı yanlışları burada düzeltmek de bana düşer. Bunlar da benim onun hakkında yazdığım hayaletler.

Abdülaziz’in gizlice Herat’tan Bursa’ya ya da Edirne’ye geldiğini yazmışım, gizlice gelmiş olmasının mümkün olmadığı, Şahruh’un izniyle gelmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Abdülaziz’in babasının 1421 tarihli Makasıd adlı eseriyle II. Murad’a gelmiş olduğunu yazmışım, anlaşıldı ki 1421 tarihli Makasıd yok. Onun Edirne’ye 1421’de yerleşmesinden iki yıl sonra 1423’te Makasıd Şahruh’tan gelen başka bir elçi heyetiyle gönderilmiş. Makasıd versiyonları hakkında daha önce yine bu köşede yazı yazmıştım.

Abdülaziz’in Makasıd’a yazdığı Haşiye adlı bir eseri olduğundan bahs etmişim, anlaşılan böyle bir eseri yok. Onun tek eseri Nekavetü’l-Edvar ve besteleridir. Buna oğlu Derviş mahmud’u da ilave edebiliriz.

Abdülaziz’in 841/1435 tarihli Makasıd’ın yazılmasında bir rolü olmuş alabileceğinden söz etmişim, böyle bir rolü olmamış. Bu 841/1435 tarihli Makasıd da yine Herat’ta yazılıp Şahruh’un gönderdiği başka bir elçi heyetiyle II. Murad’a gelmiş. Ama hala dolaylı yoldan bir rolü olmuş olabilir.

Anlaşılan sadece Meragi’nin değil başkalarınında hayaletleri olabiliyormuş. Konunun açıklamalarını belki ilerde bir başka sefer ayrıntılarıyla yazabilirim. Şimdilik Türk Edebiyatı isimler Sözlüğünde, II. Mehmed’e yazdığı Türkçe ve Farsça karışımı bir mülemma şiirinin olmasından dolayı yer verilen Abdülaziz Abdülkadirzade maddesini düzeltmekle meşgulum.

Haydi, Cürcani’nin Şerh-i Edvarı’nı doktora tezi olarak çalışacak bir babayiğit müzikolog aranıyor.

 
İletişim E-Posta: - Telefon:
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu yazıya hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer Yazıları

Müzikoloji ve Abdülkadir Meragi’nin hayaletleri...
Müzikoloji’de bir kaynak: Keşfü’l-Hümum 1341
Müzikoloji ve Cumhuriyet Bayramı…
Müzikoloji açısından “Rauf Yekta’nın Musiki Antikaları”…
Müzikoloji, deprem, İstanbul ve Itri
Müzikoloji ve zevk-i selim…
Müzikoloji, Lazkiye ve Mehmet Ladiki…
Müzikolojide Bir Problem: “Kantemiroğlu 'Edvar'ını ne zaman yazdı? XVI ve XVII. Yüzyıllarda 'Edvar' var mı?..“
Müzikoloji ve Gürültü Teröristleri...
Müzikolojide Yusuf Kırşehri’nin Önemi: Yeni Sistemci Anadolu Edvarları Ekolünün Kurucusu…
Müzikolog Rauf Yekta küstü mü? "Rauf Yekta’nın Musiki Antikaları" üzerine...
Müzikolojide Dualistlikten Deistliğe
Müzikoloji ve yeni Türkiye...
Müzikoloji, Müzikterapi ve Rahmi Oruç Güvenç…
Müzikolojide Rol Model -1-
Müzikoloji ve Neva Kâr’ın yıldönümü…
Yeni bir yayın: Müzikoloji ve “Evliya Çelebi’de Çalgılar“ …
Müzikolojinin veya İTÜ TMDK’nın 43.YIL kutlaması…
Müzikolojide veya müzikte yansıma felsefesi…
Müzikoloji ve Bölüm Başkanı Stratejisi...
Müzikolojide ve Müzikte Sürrealizm
Müzikte Mimesis Felsefesi veya bir aldatmaca..
Bestekar Musli, Kuruyemiş Ansiklopedisi ve Müzikoloji …
Müzikte "katarsis"...
Müzikoloji, Âmili ve Keşkül-i Müzikolog...
Müzıkolojı ve Cenaze Marşı ya da Segah Tekbir...
Müzikoloji ve Makasıdül-Elhan’ın kaç versiyonu vardır?
Müzikoloji, Edvar, Duvar, Yıldönümü...
Müzikoloji ve Edvarların Bir Yenisi: 1767 Yılı Hekimbaşı Edvarı …
Müzikoloji, Nuri Özcan Ve Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Ödülleri: 2017
Müzikolojide Çalışmalar: Türk Müziğinde Eğitim Çalıştayı…
Müzikoloji, keman eğitiminde yeni bir kitap…
Muzikolojide yeni bir terim önerisi: Eurogenetic
Müzikoloji : Bu eserin sahibi Nane’dir Nane! Muhayyer ağır çember “Vakt-i subh oldu“…
Müzikoloji ve Itri Haftası dolayısıyla yeni şeyler söylemek…
Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Ödülleri: 2016
Müzikoloji ve Itri’nin yılbaşı şarkıları…
Müzikoloji, panel ve ödüllendirme, Itri …
Müzikoloji "eleştiri ve çuvaldız", "dedikodu ve çeki düzen"…
Müzikoloji, Ömer Hayyam, bilgi ve anlayış…
Müzikoloji ve 2016 Taşköprülüzade Sempozyumu
Müzikoloji ve koku tarihi veya Itri’nin babası ne iş yapardı?..
Müzikoloji, Astroloji ve Itrî …
Müzikoloji sanatın korunmasını zorunlu görür…
Müzikoloji ve küreselleşen keşif ilişkisi…
Bibliyografyasız müzikoloji olur mu?..
Türk müziği tarihinde ihtilalin öldürdüğü bestekar kimdi?
Itri'nin yaşadığı ihtilaller …
Müzikolojide ihtilallerin yeri veya yersizliği…
Müzikoloji, Bilimsel Müzikoloji, Müzikoloji Bölümleri, İdeal Müzikoloji, Müzikolog Terimleri…
Müzikoloji ve sanata verilen değer: Fehm-i muhsin
Müzikolojide Urmevi’nin Yeri ve Müzik Eğitiminde Kadim Altı-Parmak Metodu… Recep Uslu
Urumiyeli Safiyyüddin ile “Devirler“ üzerine müzikoloji sohbeti...
Müzikolog Nobel ödüllü Urmiyeli Safiyyüddin ve “Hayali Meşk Hikayesi -2”
Müzikolojide iki ucu xxxlu değnek…
Müzikoloji, icra değişiklikleri – 2
Müzikoloji ve icra değişiklikleri, problemleri…
Müzikolojiye takviminizde yer ayırın: Bilgi-şölenleri/ sempozyumlar ve kongreler…
Müzikoloji ve Meragi’nin besteleri…
Müzikolojide Perde Transkripsiyonları ve Meragi’nin yeni bir eseri: Muhtasar Der İlm-İ Musiki...
Itri’nin keşfedilen yeni bir eseri mi? Evet, yeni bir şiiri…
Müzikoloji ve tercümelerin katkısı…
Türk Müziğinin “Bütünlüğü”ne evet - Itri Adına Ödül Organizasyonu…
Müzikoloji ve akademik çalışmaları teşvik…
Yeni yıl muamması: Itri muammasını çözen var mı?
Gencebay’a verilen ödül ve müzikolojide türler konusu…
Sanatçı, müzikolog, metodoloji ve yazı hakemliği…
Müzikoloji Atölyesi ve Sonuçları -1-
Muzikoloji ve Din...
Müzikoloji: Yanlışların karşısında durma cesareti...
Olmadı Kâmil Hoca: Müzik, eleştiri ve doğruluk...
Medeniyet sanat ve müzik...
Bir bestenin notası: Ahmed Hatiboğlu
İki kitap tanıtımı: Itri ve Makedonya’da Piyano, Prof.Dr. Aida İslam ve Balkan Türk Müziği
Panayot Abacı ve Türkiye’de müzikoloji kolay mı?..
Müzikolojiden Uluslararası Konservatuvara Makam Teorisi...
Müzikolojide birleşelim -3-
Müzik terapi ile başbaşa...
Müzikolojide birleşelim -2-
Bir “Müzik Bibliyografyası“nın başına gelenler...
Müzikolojide birleşelim...
1. Gazi Türk Müziği Günleri, Sazendeler Yarışması ve Müzikle tedavi olur mu?..
Türk Müziği Yarışması ve Uluslararası Sanat Müziği Kaynakları…
Gazi Üniversitesi’nde Kutlu Doğum Haftası ve Üniversiteler...
Ruhi Ayangil'in mektubu müzikolojinin feryadıdır...
Yüz yıldır aranan Meragi’nin Müzikler Hazinesi (Kenz-ül Elhan) adlı eseri bulundu mu?..
Müzikolojide Yeni Bir Metot: Bibliyometri Analizi
Müzikolojinin nedir şu edebiyat biliminden çektikleri...
Bugünlerin müzikolojik faaliyetleri...
Tarihi gerçekleri yazmak...
Müzikoloji ve sosyal psikoloji...
Diğer Yazarlar

Sedef ve sedefkârlık üzerine…
Yeni bir "Müzik Tarihi Kitabı" vesilesiyle…
Nida Tüfekçi’nin Öğrencisi Olmak!..
Müzik piyasası!..
Koro sendromu…
Fazıl Say'ın müzikte dostluk tahayyülü ve yanılgıları… Gökmen Özmenteş
Müzikte batılılaşma travması “tedavi“ edilebildi mi?..
Müzikoloji ve Abdülkadir Meragi’nin hayaletleri...
SİPSİ [çalgısı] ve SİPSİ [sözcüğü] ÜZERİNE...
Günün Sözü
Dünyanın en zeki insanı da olsanız, bulunduğunuz ortam vasat ve vasatın altındaki kimselerden ibaret ise, düzeyinizi bile koruma imkanınız yoktur. Hepimiz beraber en çok zaman geçirdiğimiz beş kişinin ortalamasıyız.
( Jim Rohn)

Yazarlar 
Röportajlar
Etnomüzikoloji Dergisi’nin 2. sayısının yayını üzerine Fırat Kutluk ile röportaj...
Ayhan Sarı: Dergiden önce Etnomüzikoloji Derneği’nin kuruluş öyküsüyle başlayalım mı? Fırat Kutluk: Etnomüzikoloji Derneği ...
»
»
»
Tarihte Bugün
Arşiv Arama
Facebook
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklamlar
Künyemiz
Facebook
Twitter
Bize Ulaşın
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
0,39ms