Bugün - 12 Kasım 2019 Salı
Foto Galeri
Video Galeri
Firma Rehberi
Künye
Reklamlar
Üye İşlem
 Bize Ulaşın
www.musikidergisi.com Logo
-
İstanbul 22°°C
Yazar Detayları

Recep Uslu

Recep Uslu - Müzolojide Dürretüt-Tac, O Eseri Şirazi Yazmadı; Meragi öyle diyor…

Müzolojide Dürretüt-Tac, O Eseri Şirazi Yazmadı; Meragi öyle diyor…
Yazı Tarihi: 21 Mart 2019 Perşembe

Çoğumuzun sevmediğini söylediği dedikodu, herkesin sevdiği bir mekanizmadır. Sinirbilimci Prof. Dr. Sinan Canan buna benzer birçok şey söylüyor, katılmamak mümkün mü? İyi ve kötü. Birinin iyiliğine dedikodu yaparsanız sorun yok. Kötüyü ifşa ederseniz yine bir sorun yok. Fakat gerçek olmayan şeyleri söylerseniz, işte sorun burada başlar. Aslında makalelerde müzik bibliyografyası kullanımının sıklığı ile ilgili bir yazı yazacaktım, bunu sonraya bıraktım. Birkaç arkadaşımla paylaştığım bu konuyu öne aldım.

Müzikoloji tarihimizde Kutbuddin Şirazi’nin (1236-1311) yazdığı bilinen bir eser var: Dürretüt-tac (: Tacın incisi). Bu eserin müzikle ilgili bir bölümü var. Eserin en dikkat çekici yanı verdiği beste. Bu beste Türkiye’de ilk defa benim danışmanlığımda 2011 yılında İTÜ Müzikoloji Bölümünde icra edilmiş ve Ersin Çelik’in yorumuna Selçuklu Topraklarında Müzik (2013) adlı eserin ekindeki CD’de yer verilmişti. Bu Türkiye’de yapılmış ilk icra idi. Müzik tarihimiz açısından da önemli olan bu bestenin notasyonunda ses nüansları işaretlerinin ilk defa kullanılmış olduğuna Prof. Dr. Fazlı Arslan bir yazısında dikkat çekmişti. Bu açıdan bestenin notasyonu dünya müzik tarihi için de önemlidir.

Muhtemelen 1300-1305’lerde yazıldığı bilinen Dürretüt-tac’ın müzikle ilgili bölümündeki birkaç cümle Meragi’nin (1353-1435) dikkatini çekmiş. Her ikisinin de Tebriz’de bulunmak gibi bir ortak yanları var, ama birbirlerini görmüş olmalarının imkanı yok. Şirazi ölümünden sonra da Meragi’nin bulunduğu çevrede tanınan ve kendisinden sıkça söz edilen biri. Meragi, 1405’te yazdığı ilk Camiül-elhan’da Şirazi’yi eleştiriye altıncı bölümün üçüncü faslını (Meragi, Cami, Tahran, Melik, no. 6317, vr. 54b-60b) ayırmış, on dört madde halinde eleştirmiştir. “Şerh-i Şerefiyye” diye ironi yaptığı esere eleştirilerinin bir yerinde “Şirazi her ilimde yed-i tula sahibi bir üstat olmasına rağmen, musikinin icrasıyla pek fazla meşgul olmadığı için hata etmiştir, bizim eleştirilerimiz doğrunun anlaşılması içindir, hata yapmayan Allah’tır” diyerek kendini savunur. Buraya kadar iyi, eleştirileri dozunda demektir. Eleştirilerini daha sonra yazdığı kitaplarda da aynen tekrar eder. Meragi’nin eserlerinde tekrarlayan bilgiler arasında bazen yeni bilgiler vermesi, eserlerinin hepsini okumayı gerektirmektedir. Hepsi de müzik nazariyesi ile ilgilidir ama zaman zaman müzik nazariyesinin dışına çıkmaktadır. Burada dikkat çektiğim konu da bunlardan biridir.

Meragi’nin Şerh-i Edvar’ında bulunan, diğer kitaplarında bulunmayan Şirazi’nin bu eseriyle ilgili bir anlatımı vardır. Üç defa yazdığı Şerh-i Edvar’ın ilkini 1426 yıllarında, ikincisini 1430, üçüncüsünü 1432 yılında yazdı, Meragi ilkinde 73 yaşını aşmıştı. Bu kitabındaki anlatıma göre o kitabı Şirazi kendi yazmamıştır, öğrencileri yazmış, ona getirmişler ve o da kitaba adını koymuştur. Kitap onun adına ünlenmiştir. Dolayısıyla kitap onun değil, öğrencilerinin kitabıdır. Meragi’nin ifadesiyle eleştirileri ona değil öğrencilerinedir (Kolukırık, Şerh-i Edvar Tercümesi, s. 181). Dürre’nin yazımından yaklaşık 130 yıl sonra sadece Şerh-i Edvar’da yer alan bu aktarım, bir bilgi ya da bir dedikodu mudur? Dedikodu ise Meragi niçin “böyle söyleniyor” dememiştir? Bu anlatımı neden eserinde yazma ihtiyacı hissetmiştir? Meragi, Şirazi’yi eleştirdiği için tepki görmüş ve sanki kendisine böyle bir savunma mekanizması geliştirmiş olabilir mi? Meragi, Şirazi üzerinden kendisi hakkında yapılan dedikodulara bir tepki olarak bunu yazmış olabilir mi? Meragi’nin aktardığı bu bilgi başka kaynaklarda yer alıyor mu? Ansiklopedilere göre Dürre, Şirazi’ye aittir (Bk. DİA), bunda şüphe yoktur.

Şimdilik bir dedikodu izlenimi veren bu konunun araştırılması gerekir. Fakat eğer başka bir kaynakta buna benzer bir bilgi bulunamazsa Meragi’nin delili yok; ortada Şirazi’ye karşı yapılmış bir dedikodunun Meragi’nin eserinde yer alması gerçeği var demektir. Eleştirilerinde haklı olması böyle bir dedikoduyu (veya iftirayı) yazmasını gerektirir mi? Şirazi öleli o sırada yıllar geçmiş olsa da.

Dedikodu ve müzikoloji hakkında daha önce de bu köşede yazı yazmıştım. Maalesef buna mani olmak mümkün değil, atasözümüz “elin ağzı torba değil ki büzesin”. Şirazi’nin eseri Dürretüt-tac’ın musiki ile ilgili kısmı hakkında bir doktora tezi yapılıyormuş, buradan duyurmuş olayım. Umarım eserin bu durumu hakkında da aydınlatıcı bir bilgiye ulaşılır.

Yeni bir müzikolojik konuda görüşmek üzere.

 

 

 
İletişim E-Posta: - Telefon:
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu yazıya hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer Yazıları

Müzikoloji, Asaf Halet Çelebi ve Todi Musikisi…
Müzikoloji ve Canfeza Edebiyat…
Müzikoloji ve Keman Tarihi ya da Saraydaki Kemancı 1777 …
Müzikoloji Ve Hafız Emin Işık’ın Kasidesi…
Müzikoloji ve Katibi Edvarı- 1530
Müzikoloji kütüphanesine yeni bir yayın: “Türk Musikisi Atlası”
Müzikoloji ve , Neyzen Özdönmez...
Müzikoloji ve Ökten’den Sanat Felsefesi…
Müzikoloji ve altı parmakla mucib problemi…
Müzikoloji ve adalet duygusu...
Müzikoloji makalelerinde bibliyografyanin yeri: Bibliyometri analizi…
Müzikoloji sefinesi ya da gemisi…
Müzikoloji ve Meragi’nin mavi boncuğu…
Müzikoloji ve mağara metaforu...
Müzikoloji ve Barış...
Müzolojide Dürretüt-Tac, O Eseri Şirazi Yazmadı; Meragi öyle diyor…
Müzikoloji ve uzay yolculuğu...
Müzikoloji ve Afyonkarahisar İbrahim Alimoğlu Çalgı Müzesi…
Müzikoloji ve Demetnağme; bir kadın bestekar Demet Tekin yeni albümü…
Müzikoloji ve tereke defterleri veya müzayede katalogları…
Müzikoloji: Nayi Osman Dede’ye verilen teşvik ve bize verilen teşvik…
Müzikolojide fedakarlık, adalet, bol toplumsal örnekli yeni yıl…
Müzikolojide bir sempozyum macerası: Mevlana Araştırmaları Enstitüsü’nün Selam Vakti 745. Vuslat Yılında A.A. Konuk, Mesnevi, Fusus arasında intihal ve sadeleştirme
Müzikoloji ve Abdülkadir Meragi’nin hayaletleri...
Müzikoloji’de bir kaynak: Keşfü’l-Hümum 1341
Müzikoloji ve Cumhuriyet Bayramı…
Müzikoloji açısından “Rauf Yekta’nın Musiki Antikaları”…
Müzikoloji, deprem, İstanbul ve Itri
Müzikoloji ve zevk-i selim…
Müzikoloji, Lazkiye ve Mehmet Ladiki…
Müzikolojide Bir Problem: “Kantemiroğlu 'Edvar'ını ne zaman yazdı? XVI ve XVII. Yüzyıllarda 'Edvar' var mı?..“
Müzikoloji ve Gürültü Teröristleri...
Müzikolojide Yusuf Kırşehri’nin Önemi: Yeni Sistemci Anadolu Edvarları Ekolünün Kurucusu…
Müzikolog Rauf Yekta küstü mü? "Rauf Yekta’nın Musiki Antikaları" üzerine...
Müzikolojide Dualistlikten Deistliğe
Müzikoloji ve yeni Türkiye...
Müzikoloji, Müzikterapi ve Rahmi Oruç Güvenç…
Müzikolojide Rol Model -1-
Müzikoloji ve Neva Kâr’ın yıldönümü…
Yeni bir yayın: Müzikoloji ve “Evliya Çelebi’de Çalgılar“ …
Müzikolojinin veya İTÜ TMDK’nın 43.YIL kutlaması…
Müzikolojide veya müzikte yansıma felsefesi…
Müzikoloji ve Bölüm Başkanı Stratejisi...
Müzikolojide ve Müzikte Sürrealizm
Müzikte Mimesis Felsefesi veya bir aldatmaca..
Bestekar Musli, Kuruyemiş Ansiklopedisi ve Müzikoloji …
Müzikte "katarsis"...
Müzikoloji, Âmili ve Keşkül-i Müzikolog...
Müzıkolojı ve Cenaze Marşı ya da Segah Tekbir...
Müzikoloji ve Makasıdül-Elhan’ın kaç versiyonu vardır?
Müzikoloji, Edvar, Duvar, Yıldönümü...
Müzikoloji ve Edvarların Bir Yenisi: 1767 Yılı Hekimbaşı Edvarı …
Müzikoloji, Nuri Özcan Ve Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Ödülleri: 2017
Müzikolojide Çalışmalar: Türk Müziğinde Eğitim Çalıştayı…
Müzikoloji, keman eğitiminde yeni bir kitap…
Muzikolojide yeni bir terim önerisi: Eurogenetic
Müzikoloji : Bu eserin sahibi Nane’dir Nane! Muhayyer ağır çember “Vakt-i subh oldu“…
Müzikoloji ve Itri Haftası dolayısıyla yeni şeyler söylemek…
Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Ödülleri: 2016
Müzikoloji ve Itri’nin yılbaşı şarkıları…
Müzikoloji, panel ve ödüllendirme, Itri …
Müzikoloji "eleştiri ve çuvaldız", "dedikodu ve çeki düzen"…
Müzikoloji, Ömer Hayyam, bilgi ve anlayış…
Müzikoloji ve 2016 Taşköprülüzade Sempozyumu
Müzikoloji ve koku tarihi veya Itri’nin babası ne iş yapardı?..
Müzikoloji, Astroloji ve Itrî …
Müzikoloji sanatın korunmasını zorunlu görür…
Müzikoloji ve küreselleşen keşif ilişkisi…
Bibliyografyasız müzikoloji olur mu?..
Türk müziği tarihinde ihtilalin öldürdüğü bestekar kimdi?
Itri'nin yaşadığı ihtilaller …
Müzikolojide ihtilallerin yeri veya yersizliği…
Müzikoloji, Bilimsel Müzikoloji, Müzikoloji Bölümleri, İdeal Müzikoloji, Müzikolog Terimleri…
Müzikoloji ve sanata verilen değer: Fehm-i muhsin
Müzikolojide Urmevi’nin Yeri ve Müzik Eğitiminde Kadim Altı-Parmak Metodu… Recep Uslu
Urumiyeli Safiyyüddin ile “Devirler“ üzerine müzikoloji sohbeti...
Müzikolog Nobel ödüllü Urmiyeli Safiyyüddin ve “Hayali Meşk Hikayesi -2”
Müzikolojide iki ucu xxxlu değnek…
Müzikoloji, icra değişiklikleri – 2
Müzikoloji ve icra değişiklikleri, problemleri…
Müzikolojiye takviminizde yer ayırın: Bilgi-şölenleri/ sempozyumlar ve kongreler…
Müzikoloji ve Meragi’nin besteleri…
Müzikolojide Perde Transkripsiyonları ve Meragi’nin yeni bir eseri: Muhtasar Der İlm-İ Musiki...
Itri’nin keşfedilen yeni bir eseri mi? Evet, yeni bir şiiri…
Müzikoloji ve tercümelerin katkısı…
Türk Müziğinin “Bütünlüğü”ne evet - Itri Adına Ödül Organizasyonu…
Müzikoloji ve akademik çalışmaları teşvik…
Yeni yıl muamması: Itri muammasını çözen var mı?
Gencebay’a verilen ödül ve müzikolojide türler konusu…
Sanatçı, müzikolog, metodoloji ve yazı hakemliği…
Müzikoloji Atölyesi ve Sonuçları -1-
Muzikoloji ve Din...
Müzikoloji: Yanlışların karşısında durma cesareti...
Olmadı Kâmil Hoca: Müzik, eleştiri ve doğruluk...
Medeniyet sanat ve müzik...
Bir bestenin notası: Ahmed Hatiboğlu
İki kitap tanıtımı: Itri ve Makedonya’da Piyano, Prof.Dr. Aida İslam ve Balkan Türk Müziği
Panayot Abacı ve Türkiye’de müzikoloji kolay mı?..
Müzikolojiden Uluslararası Konservatuvara Makam Teorisi...
Müzikolojide birleşelim -3-
Müzik terapi ile başbaşa...
Müzikolojide birleşelim -2-
Bir “Müzik Bibliyografyası“nın başına gelenler...
Müzikolojide birleşelim...
1. Gazi Türk Müziği Günleri, Sazendeler Yarışması ve Müzikle tedavi olur mu?..
Türk Müziği Yarışması ve Uluslararası Sanat Müziği Kaynakları…
Gazi Üniversitesi’nde Kutlu Doğum Haftası ve Üniversiteler...
Ruhi Ayangil'in mektubu müzikolojinin feryadıdır...
Yüz yıldır aranan Meragi’nin Müzikler Hazinesi (Kenz-ül Elhan) adlı eseri bulundu mu?..
Müzikolojide Yeni Bir Metot: Bibliyometri Analizi
Müzikolojinin nedir şu edebiyat biliminden çektikleri...
Bugünlerin müzikolojik faaliyetleri...
Tarihi gerçekleri yazmak...
Müzikoloji ve sosyal psikoloji...
Diğer Yazarlar

"Fado" üzerine birkaç söz...
Beste türkülere bir yenisi daha eklendi: “Zeytinyağlı yiyemem, basma da fistan giyemem aman“…
Nâyi Mustafa Kevserî'nin Mecmuasında Kitâb-ı Egâni; Kitâb-ı Egâni'de İmam-ı Âzam…
Lutiyerlik & çalgı yapımcılığı geleneği ve mesleki örgütlenmenin önemi...
Türküler bizim...
Müzisyen'den müzisyenlere nâçizane…
Koro sendromu…
“Mızıka“ kelimesi ile “mızıkçılık“ arasındaki ilişki…
Müzikoloji, Asaf Halet Çelebi ve Todi Musikisi…
Çevrimiçi Türk Halk Musikisi Videoları: "Konma Bülbül Konma Nergis Daline"
Günün Sözü
Şehri imar ederken nesli ihya etmeyi ihmal ederseniz, ihmal ettiğiniz nesil imar ettiğiniz şehri tahrip eder...
(Turgut Cansever)

Yazarlar 
Röportajlar
Etnomüzikoloji Dergisi’nin 2. sayısının yayını üzerine Fırat Kutluk ile röportaj...
Ayhan Sarı: Dergiden önce Etnomüzikoloji Derneği’nin kuruluş öyküsüyle başlayalım mı? Fırat Kutluk: Etnomüzikoloji Derneği ...
»
»
»
Tarihte Bugün
Arşiv Arama
Facebook
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklamlar
Künyemiz
Facebook
Twitter
Bize Ulaşın
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
0,53ms